Türk Kara Kuvvetleri Havacılığı her savaşta ve operasyonda yer aldı.
İngilizce Vikipedi, 1974 Kıbrıs operasyonunu, ayrıntı vermeden, komutanlığın faaliyetleri arasında listeliyor. En uzun savaşı, 1984'ten PKK'nın 12 Mayıs 2025'te dağıldığını ilan etmesine kadar PKK'ya karşıydı; Türkiye, AB ve Amerika Birleşik Devletleri PKK'yı terör örgütü olarak listeliyor. Suriye'de 10 Şubat 2018'de Afrin üzerinde bir T129 uçağı kaybedildi: Cumhurbaşkanı Erdoğan, SDF ve Suriye İnsan Hakları Gözlemcisi uçağın düşürüldüğünü söylerken, Başbakan ve Genelkurmay herhangi bir neden belirtmedi. Türkiye, YPG'yi PKK'nın bir parçası olarak görüyor, ancak YPG ve ABD'li ortakları bunu reddediyor; Irak, Pençe operasyonlarını protesto etti. 2016 darbe girişimine ilişkin anlatım savcılığın anlatımıdır; Türkiye, Gülen hareketini suçluyor, ancak Gülen hareketi olaya karışmadığını reddediyor. Kayıp iddiaları her iki tarafın iddiaları olarak verilmiştir ve boş hücreler, hiçbir rakam doğrulanamadığı için boştur.
1974'te Kıbrıs'tan PKK savaşına, 15 Temmuz 2016 gecesine, Afrin'e ve Irak'taki Pençe operasyonlarına.
| Anlaşmazlık | Yıllar | Aykırı | Ana uçak | Çıkışlar | Uçak kayboldu | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Türkiye'nin Kıbrıs'a müdahalesiKıbrıs Barış OperasyonuOrdu Havacılık Komutanlığı | 1974 | Kıbrıs Ulusal Muhafızları ve Kıbrıs'taki Yunan kuvvetleri | Helikopterler | |||
|
İncelenen kaynaklarda ayrıntılı bilgi verilmemiştir. İngilizce Vikipedi, Kıbrıs'ın Türk işgalini Ordu Havacılık Komutanlığı'nın faaliyetleri arasında listeliyor. Türkiye bunu Kıbrıs Barış Harekâtı olarak adlandırıyor; 20-22 Temmuz ve 14 Ağustos 1974 tarihleri arasında iki aşamada gerçekleştirildi ve İngilizce Vikipedi bunu bir işgal olarak tanımlıyor. Bu sayfada ordu helikopter operasyonları, sorti veya kayıplara dair herhangi bir bilgi doğrulanamadı ve verilmemiştir. Sonuç Ağustos 1974'teki ikinci aşamadan sonra Türk kuvvetleri adanın yaklaşık yüzde 37'sini elinde tutuyordu. İngilizce Vikipedi'de katılım tek bir satıra dayanmaktadır. |
||||||
| PKK ile yaşanan çatışmaTürkiye'nin güneydoğusuOrdu Havacılık Komutanlığı | 1984–2025 | Kürdistan İşçi Partisi (PKK) | AH-1W Süper Kobra, AH-1P Kobra, T129 ATAKve 4 tane daha | |||
|
Helikopterlerle asker taşıma, ikmal, tıbbi tahliye ve ateş desteği; 2014'ten itibaren silahlı insansız hava araçları. 1984'ten beri süren PKK savaşı, Türk ordusunun bu kadar çok helikoptere sahip olmasının ana nedenidir. SavunmaSanayiST, 2022'de AH-1W SuperCobra helikopterlerinin 1990'larda terörle mücadele için satın alındığını ve üçünün kaybedildiğini hatırlatmıştı. İngilizce Wikipedia'ya göre, T129 ATAK ilk muharebe görevini 25 Nisan 2015'te Siirt ilinde gerçekleştirdi. Kara Kuvvetleri'nin TB2 insansız hava araçları 2014'ten itibaren envantere katıldı. Kuzey Irak'taki sınır ötesi operasyon ayrı olarak listelenmiştir. Türkiye, AB ve Amerika Birleşik Devletleri PKK'yı terör örgütü olarak listeliyor. Abdullah Öcalan'ın Şubat 2025'teki çağrısının ardından PKK, Türk Hava Kuvvetleri veri setinde kaydedildiği üzere 12 Mayıs 2025'te dağıldığını açıkladı. Sonuç PKK, 12 Mayıs 2025 tarihinde feshedildiğini duyurdu. Her iki tarafın da zarar ve yaralanma talepleri genellikle doğrulanamaz ve bu nedenle verilmez.
|
||||||
| 15 Temmuz 2016 darbe girişimiGüvercinlikOrdu Havacılık Komutanlığı (planlayıcılar ve sadık personel) | 2016 | AH-1 Cobra, T129 ATAK, S-70A Black Hawkve 1 tane daha | ||||
|
Komplocular, Güvercinlik'ten kalkan ordu helikopterlerini devlet hedeflerine karşı ve asker ile mühimmat taşımak için kullandılar. Hürriyet Daily News'in özetlediği iddianameye göre, Kara Kuvvetleri Komutanı General Salih Zeki Çolak, 15 Temmuz günü saat 18:36 ile 21:08 arasında Güvercinlik'teki Kara Kuvvetleri Havacılık Okulu'nu denetlemiş ve bu sırada üç Cobra ve bir ATAK helikopterine mühimmat yüklenirken, iki Sikorsky helikopteri de askerler için hazırlanmıştı. Çolak, hazırlıkları fark etmemişti. Okul komutanı General Hakan Atınç, Binbaşı Okan Kocakurt tarafından kelepçelenmişti; savcılar, komutan yardımcısı Tuğgeneral Ünsal Coşkun'u Gülen ağının üyesi olarak adlandırmış ve bir kargo helikopter tabur komutanının darbecileri Türksat merkezine, bir tondan fazla mühimmatı ise Akıncı'ya taşıdığını belirtmişti. İngilizce Wikipedia'ya göre, helikopterler Gölbaşı'ndaki polis özel kuvvetleri ve polis havacılık karargahını bombalamış, saat 03:08'de parlamentoya ateş açmış ve saat 04:00 civarında Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kaldığı otele saldırmıştı. 16 Temmuz günü saat 00:50'de, sığınma talebinde bulunan sekiz askeri taşıyan bir Black Hawk helikopteri Yunanistan'ın Alexandroupoli kentine indi; Yunanistan Yüksek Mahkemesi Ocak 2017'de iade talebini reddetti. Türkiye, olaydan Gülen hareketini sorumlu tutarken, Gülen hareketi ise herhangi bir ilgisi olmadığını iddia ediyor. Sonuç Girişim 16 Temmuz sabahı başarısızlıkla sonuçlandı; hükümet 29 Temmuz'da Ordu Havacılık Okulu ve Güvercinlik kışlasının Ankara'dan ayrılacağını duyurdu. O geceye dair ayrıntılar, savcılığın iddianamesinden ve Vikipedi'den alınmıştır; sanıklar tarafından mahkemede itiraz edilmiştir.
|
||||||
| Suriye'deki OperasyonlarFırat Kalkanı, Zeytin Dalı, Barış Pınarı, Pınar KalkanıOrdu Havacılık Komutanlığı ve Kara Kuvvetleri insansız hava araçları | 2016–2020 | İslam Devleti, YPG/SDF ve Suriye (Esad hükümeti, 2020) | T129 ATAK, Bayraktar TB2 | 1 | ||
|
Türk ve müttefik Suriye kara kuvvetlerini destekleyen saldırı helikopterleri ve TB2 insansız hava araçları. SavunmaSanayiST'ye göre, Kara Kuvvetleri'nin TB2 S5 uçakları Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı, Barış Pınarı ve Bahar Kalkanı operasyonlarında görev aldı. Afrin'de YPG'ye karşı yürütülen Zeytin Dalı Operasyonu 20 Ocak - 24 Mart 2018 tarihleri arasında gerçekleşti. 10 Şubat'ta saat 13:00 civarında bir T129 düştü ve her iki mürettebat da hayatını kaybetti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, uçağın vurulduğunu ve faillerin ağır bedel ödeyeceği uyarısında bulundu; Başbakan Binali Yıldırım, Afrin'deki bir görevde bulunan iki ATAK'tan birinin henüz net olmayan bir nedenle düştüğünü söyledi ve Genelkurmay, nedenini belirtmeden bir düşmeyi doğruladı. SDF ve Suriye İnsan Hakları Gözlemcisi, uçağın vurulduğunu söyledi; İngilizce Wikipedia'daki T129 makalesi ise bunu YPG uçaksavar ateşi olarak nitelendiriyor. Türkiye, YPG ve PKK'nın tek bir örgüt olduğunu söylüyor; YPG ve ABD'li ortakları ise bunu reddediyor. Türkiye operasyonun tamamı boyunca 54 askerin öldüğünü bildirirken, Suriye Demokratik Güçleri (SDF) 2.772 Türk ve müttefik savaşçının öldüğünü iddia etti ve insan hakları grupları 395 ila 510 sivilin öldüğünü belirtti. Sonuç Türk Hava Kuvvetleri veri setinde kaydedildiği üzere, Türk destekli güçler Cerablus-el-Bab bölgesini, Afrin'i (18 Mart 2018) ve Fırat'ın doğusundaki bir şeridi (2019) ele geçirdi. Kayıp sayıları her iki tarafın da iddialarıdır ve büyük farklılıklar göstermektedir; bu sayılar iddia olarak verilmiştir.
|
||||||
| Kuzey Irak'taki Pençe operasyonlarıPençe, Kartal Pençesi, Kaplan Pençesi, Kilit PençesiOrdu Havacılık Komutanlığı | 2019– | Kürdistan İşçi Partisi (PKK) | T129 ATAK, Sikorsky (S-70A/T-70), Bayraktar TB2 | |||
|
Helikopter saldırıları, dağ mevzilerine asker sevkiyatı, ikmal ve tahliye. İngilizce Wikipedia'da yer alan kayıtlara göre, 2019'daki Pençe Operasyonu sırasında Türk ATAK helikopterleri 14 Ağustos'ta Birkim'de ve 19 Ağustos'ta Hakurk bölgesinde PKK hedeflerini vurdu ve 12 Eylül'de Karachal dağında yeni bir üs kurmak için helikopterle birlikler indirildi. 2020'de Pençe-Kartal ve Pençe-Kaplan operasyonları gerçekleştirildi. 4 Eylül 2022'de bir Sikorsky tipi helikopter, Pençe-Kilit bölgesinde ikmal uçuşu sırasında acil iniş yaptı; bir asker, Ümit Kesti, hayatını kaybetti ve yedi asker kurtarıldı. Kara Kuvvetleri'ne ait TB2 S5 helikopterleri de Pençe operasyonlarında görev aldı. Irak Dışişleri Bakanlığı, protesto amacıyla 16 Nisan 2020'de Türk elçisini çağırdı. Sonuç İncelenen kaynaklara göre, PKK 12 Mayıs 2025'te feshedildiğini duyurdu ve bu durum 2025'te de devam edecek. Türkiye ve PKK'nın kayıp iddiaları birbirinden çok farklı ve bu konuda herhangi bir bilgi verilmiyor.
|
||||||
| NATO'nun Balkanlar ve Afganistan'a konuşlandırılmasıTürk Black Hawk mürettebatı | 1990'lar–2021 | S-70A Kara Şahin | ||||
|
NATO öncülüğündeki misyonlara helikopterle destek sağlanması. İngilizce Vikipedi'deki Black Hawk maddesi, Türkiye'nin NATO'nun Afganistan ve Balkanlar'daki konuşlandırmaları sırasında UH-60 helikopterlerini kullandığını belirtiyor. Helikopterlerin hangi kuvvet tarafından sağlandığı ve tarihleri bu sayfa için doğrulanmadı; bu bilgi, ordunun Türkiye'nin ana Black Hawk operatörü olması nedeniyle eklenmiştir. Sonuç Tamamlanmış. Tek kaynak; işletim sistemi ve tarihleri teyit edilmemiştir.
|
||||||
Bu aramayla eşleşen hiçbir sonuç bulunamadı.
Her rakam kontrol edildi.
- SavunmaSanayiST: Deniz Kuvvetleri butun AH-1W Süper Kobraları teslim aldi (5 Nisan 2022)1990'larda terörle mücadele için satın alınan 13 adet AH-1W'den üçü kaybedildi, 5 Nisan 2022 itibarıyla on tanesi donanmaya devredildi.
- Hurriyet Daily News: İddianame, Türk Kara Kuvvetleri Havacılığında Gülenist ağının varlığını ortaya koydu (Sedat Ergin, 12 Temmuz 2017)Guvercinlik'teki Ordu Havacılık Okulu Komutanlığı; General Hakan Atınç kelepçelendi; Tuğgeneral Ünsal Coşkun ve Binbaşı Deniz Aldemir hakkında iddialar; CH-47'ler.
- Hurriyet Daily News: 15 Temmuz'da Ordu Havacılık Üssünde Komedi (Sedat Ergin, 2017)General Salih Zeki Çolak'ın 15 Temmuz 2016'da üssü denetlemesi; dört saldırı helikopterinin silahlandırılması, iki Sikorsky helikopterinin askerler için donatılması.
- Hürriyet Daily News: 15 Temmuz ve Akıncı Üssü (15) (Sedat Ergin, 2017)Planlayıcılar, özel harekat birliklerine karşı Güvencinlik'ten helikopterler ve Akıncı'dan F-16'lar kullandılar.
- Hurriyet Daily News: Afrin operasyonunda helikopter kazasında iki Türk askeri hayatını kaybetti: yetkililer (10 Şubat 2018)ATAK, 10 Şubat 2018'de kaybetti; Erdoğan, Yıldırım ve Genelkurmay Başkanlığı'nın açıklamaları.
- Hurriyet Daily News: Askeri helikopterin acil iniş yapması sonucu Türk askeri hayatını kaybetti: Bakanlık (Eylül 2022)4 Eylül 2022'de Claw-Lock bölgesinde Sikorsky tipi helikopterin acil inişi; bir kişi hayatını kaybetti.
- Hurriyet Daily News: Türk hükümeti ana askeri üslerini Ankara ve İstanbul'dan taşıyacak (29 Temmuz 2016)Başbakan Yıldırım: Güvercinlik kışlası ve Ordu Havacılık Okulu Ankara'dan ayrılacak.
- SavunmaSanayiST: Bayraktar TB2 SİHA emekliye ayrıldı (11 Eylül 2024)Kara Kuvvetleri TB2 S5, 2014'te kabul edildi, 10.000 saat ve 750 sorti sonrasında emekliye ayrıldı; Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı, Barış Pınarı, Bahar Kalkanı ve Pençe harekatlarında görev yaptı.
- MiGFlug Muharebe Düzeni: Türk Hava Kuvvetleri veri seti (data/turkish-air-force.json)Tutarlılık kontrolü: PKK kampanyası ve 12 Mayıs 2025'te PKK'nın feshedildiğine dair açıklama; Suriye ve Irak operasyonları; 2016 darbesi; Erhaç üssü krizi.
Veriler 01.10.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Türk Kara Kuvvetleri Havacılığına geri dön.