Myanmar Hava Kuvvetlerinin katıldığı her savaş
Hemen hemen her kayıt iç savaşı konu alıyor. 2021'deki darbeden bu yana hava kuvvetleri, askeri hükümet adına Ulusal Birlik Hükümeti Halk Savunma Kuvvetleri ve etnik silahlı örgütlere karşı savaşıyor. Askeri hükümet yalnızca meşru askeri hedeflere saldırdığını söylüyor; BM insan hakları ofisi, insan hakları grupları ve Ulusal Birlik Hükümeti, çok sayıda sivilin öldürüldüğünü bildiriyor ve her kayıp rakamı, bunu bildiren kurumla birlikte veriliyor. Direnişin düşürülen uçaklarla ilgili iddiaları çoğunlukla doğrulanmamış durumda ve ordu genellikle kayıplarını teknik arızaya bağlıyor. Resmi kayıtlarda konsolide edilmiş bir sorti veya kayıp rakamı varsa, burada verilmiştir; hesaplar uyuşmuyorsa, aralık gösterilmiş ve uyuşmazlık belirtilmiştir. Boş hücreler, çatışmaların az olmasından değil, hiçbir rakamın doğrulanamaması nedeniyle boştur.
1948 ayaklanmalarından 2021'den beri süren iç savaşa kadar.
| Anlaşmazlık | Yıllar | Aykırı | Ana uçak | Çıkışlar | Uçak kayboldu | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Komünist ve etnik isyanlarbağımsızlık sonrası iç çatışmalarBurma Hava Kuvvetleri | 1948–1962 | Myanmar Komünist Partisi ve Karen isyancı güçleri | Spitfire, Seafire, Rektörve 2 tane daha | |||
|
Komünist ve Karen isyancılara karşı orduya ulaşım ve yakın hava desteği sağlanması. Myanmar, Ocak 1948'deki bağımsızlığının üzerinden aylar geçmeden iç savaşa sürüklendi ve genç hava kuvvetleri, komünistlerle ve Karen güçleriyle savaşan orduya hava desteği sağlamak için kullanıldı. Bu savaş için ilk gerçek savaş uçaklarını satın aldı: 1953'te İsrail'den Spitfire'lar ve İngiltere'den Seafire'lar, 1954'te Provost'lar ve 1957-1958'de Sea Fury'ler. Wikipedia, yakın hava desteği için Lashio'ya konuşlandırılan uçakları kaydetmektedir. Danışılan İngilizce kaynaklarda ne sorti ne de kayıp rakamları mevcuttur. Sonuç İsyanlar kontrol altına alındı ancak sona erdirilmedi; Myanmar'ın iç savaşları o zamandan beri çeşitli şekillerde devam ediyor. Bu döneme ilişkin ayrıntılar büyük ölçüde Wikipedia'nın Maung Aung Myoe'nin tarihine dair özetine dayanmaktadır; rakamlar doğrulanmamıştır. |
||||||
| Myanmar'da Kuomintang güçlerine karşı operasyonlarKMT'nin saldırısı ve 1961'deki Privateer gemisinin ele geçirilmesiBurma Hava Kuvvetleri | 1950–1961 | Myanmar'daki Kuomintang güçleri ve Çin Cumhuriyeti Hava Kuvvetleri (ikmal uçuşları) | Hawker Deniz Öfkesi | 1 | ||
|
Çin'den çekilen Kuomintang birliklerine karşı ordu operasyonlarını destekledi ve hava ikmallerini engelledi. 1950'den itibaren Burma'ya geçen Kuomintang birliklerine, 1951'de CIA destekli uçuşlar da dahil olmak üzere, havadan ikmal yapılıyordu ve Burma Mart 1953'te Birleşmiş Milletler'e şikayette bulundu. 15 Şubat 1961'de, Çin Cumhuriyeti Hava Kuvvetleri'ne ait, üzerinde herhangi bir işaret bulunmayan bir PB4Y Privateer tipi ikmal uçağı, üç Sea Fury uçağı tarafından önlenerek Tayland sınırına yakın bir yere düşürüldü; bombardıman uçağı ve bir Burma savaş uçağı Tayland'da düştü. Bu, hava kuvvetlerinin bildirilen tek hava-hava zaferi olarak kaldı; Irrawaddy gazetesinin bir köşe yazarı 2026'da, son hava-hava muharebesinin altmış yıldan fazla bir süre önce gerçekleştiğini belirtti. Sonuç KMT, 1960-1961 yıllarındaki ortak Çin-Burma operasyonlarının ardından Tayland ve Laos'a sürüldü. 1961'deki önleme olayının ayrıntıları Wikipedia makalelerinde biraz farklılık gösteriyor; Kuomintang makalesinde düşürme olayının Myanmar Ordusu'na atfedildiği belirtiliyor.
|
||||||
| Kaçin çatışmasıLaiza ve Tanai çevresindeki hava saldırılarıMyanmar Hava Kuvvetleri | 2011–2021 | Kaçin Bağımsızlık Ordusu | K-8, Mi-35, Mi-17 | |||
|
Kaçin Bağımsızlık Ordusu mevzilerine yönelik hava saldırıları. Hava saldırıları 26 Aralık 2012'de başladı ve 2 Ocak 2013'te hükümet, operasyonlarını öz savunma olarak nitelendirerek saldırıları gerçekleştirdiğini doğruladı. KIA, Laiza'daki karargahı çevresinde altı gün boyunca saldırıların devam ettiğini söyledi. ABD Dışişleri Bakanlığı endişesini dile getirirken, BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon Myanmar'ı sivilleri tehlikeye atmaktan kaçınmaya çağırdı. Wikipedia'nın K-8 makalesinde, K-8'lerin Aralık 2012 ve Ocak 2013'te KIA mevzilerine saldırdığı belirtiliyor. Mart 2018'de Tanai ilçesinde de hava saldırıları bildirildi. Sonuç Çatışmalar devam etti; 2021'den sonra bu olay daha geniş kapsamlı iç savaşa dönüştü. İncelenen kaynaklarda bu dönemdeki hava saldırılarından kaynaklanan kayıplara ilişkin ayrıntılı bilgi bulunmamaktadır. |
||||||
| 2015 Kokang saldırısıYunnan'ın sınır ötesi bombalanmasıMyanmar Hava Kuvvetleri | 2015 | Myanmar Ulusal Demokratik İttifak Ordusu | A-5C | |||
|
Myanmar Ulusal Demokratik İttifak Ordusu'na yönelik hava saldırıları. 9 Şubat 2015'ten itibaren ordu, hava desteğiyle Kokang'da MNDAA ile savaştı. 13 Mart 2015'te A-5C jetlerinden atılan bombalar Yunnan'ın Gengma ilçesindeki bir köye düştü, dört kişi öldü ve dokuz kişi yaralandı. Wikipedia'ya göre Çin, soruşturma talep etti ve sınıra savaş uçakları ve karadan havaya füzeler konuşlandırarak kararlı bir karşılık verme tehdidinde bulundu; Myanmar özür diledi. Sonuç MNDAA geri püskürtüldü; Myanmar, Yunnan'daki bombalama nedeniyle Çin'den özür diledi. |
||||||
| Myanmar iç savaşı2021'deki askeri darbeden bu yana hava harekatıMyanmar Hava Kuvvetleri | 2021– | Halk Savunma Kuvvetleri (Ulusal Birlik Hükümeti), Kaçin Bağımsızlık Ordusu, Arakan Ordusu, Karen Ulusal Kurtuluş Ordusu, Karen direniş güçleri ve diğer etnik silahlı örgütler | Su-30SME, MiG-29, Yak-130ve 7 tane daha | 13 | ||
|
Hava saldırıları, yakın destek ve askeri hükümet güçlerine, Ulusal Birlik Hükümeti Halk Savunma Kuvvetleri ve etnik silahlı örgütlere karşı ulaşım sağlanması. Hava gücü, 1 Şubat 2021'deki iktidar devralımından bu yana askeri hükümetin en büyük avantajı olmuştur. Irrawaddy'nin aktardığına göre, BM İnsan Hakları Ofisi, 2025 yılında hava saldırılarında 232'si çocuk olmak üzere 982 sivilin öldüğünü kaydetti; bu sayı 2024'te 641'di. Ağustos 2025 ile Ocak 2026 arasında ise 702 doğrulanmış sivil ölümünün 476'sının hava saldırılarından kaynaklandığı belirtildi. En ölümcül saldırılar arasında şunlar yer alıyor: Hpakant, 23 Ekim 2022, KIO'ya göre en az 80 kişi öldü (ordu bunu yalan haber olarak nitelendirdi); Pazigyi, 11 Nisan 2023, en az 100 kişi öldü (BBC Burma'nın sayımına göre 171 kişi), ordu bunu bir PDF törenine yönelik saldırı olarak doğruladı; Kanan, 7 Ocak 2024, yerel halka göre dokuzu çocuk olmak üzere 17 kişi öldü (devlet medyası bunu yalanladı). Kyauktaw'daki bir okulda 12 Eylül 2025'te yerel medyaya göre 22 kişi öldü; Mrauk-U hastanesinde 10 Aralık 2025'te Arakan Ordusu'na göre en az 33 kişi öldü; ve Kyauktaw'daki bir pazarda 28 Eylül 2026'da en az 33 (Arakan Ordusu) veya 50 (BM) kişi öldü. Askeri hükümet, yalnızca meşru askeri hedeflere saldırdığını söylüyor. Sonuç Devam ediyor. Kayıp sayıları BM, Ulusal Birlik Hükümeti, etnik silahlı örgütler, yerel medya ve gözlemcilerden geliyor ve farklılık gösteriyor; askeri hükümet nadiren rakamları yayınlıyor. Uçak kayıp iddiaları doğrulanmamış durumda.
|
||||||
| Operasyon 1027Üç Kardeşlik İttifakı'nın kuzey Shan'daki saldırısıMyanmar Hava Kuvvetleri | 2023–2024 | Myanmar Ulusal Demokratik İttifak Ordusu, Ta'ang Ulusal Kurtuluş Ordusu, Arakan Ordusu ve Kaçin Bağımsızlık Ordusu | FTC-2000G, Mi-17, K-8W | 2 | ||
|
MNDAA, TNLA ve Arakan Ordusu ile müttefiklerinin saldırısına karşı hava saldırıları. Saldırı 27 Ekim 2023'te başladı. Çin'in arabuluculuğuyla Kunming'de varılan ateşkes 11 Ocak 2024'te yürürlüğe girdi, ancak ittifak, ordunun iki gün içinde hava saldırılarıyla ateşkesi bozduğunu iddia etti. Çatışmalar Haziran 2024'te yeniden başladı ve Lashio 3 Ağustos 2024'te düştü. Sonuç MNDAA, 3 Ağustos 2024'te Lashio'daki Kuzeydoğu Komutanlığı karargâhını ele geçirdi. Daha geniş kapsamlı iç savaşın bir parçasıydı; askeri hükümete karşı yapılan en büyük tek seferlik saldırı olduğu için ayrı olarak listelenmiştir.
|
||||||
Bu aramayla eşleşen hiçbir sonuç bulunamadı.
Her rakam kontrol edildi.
- TRT World: Myanmar, 100 kişinin öldüğünden endişe edilen ölümcül hava saldırısını doğruladı (12 Nisan 2023)Zaw Min Tun'un Pazigyi grevi hakkındaki açıklaması.
- Al Jazeera: Myanmar ordusunun hava saldırılarında onlarca kişi öldü ve yaralandı (11 Nisan 2023)Pazigyi'de savaş uçakları ve Mi-35'ler; ilk kayıplar.
- Uluslararası Af Örgütü: Myanmar: Hava saldırıları büyük yıkıma yol açarken havacılık yakıtının acilen askıya alınması gerekiyor (11 Nisan 2023)Havacılık yakıtı ithalatının askıya alınması çağrısı.
- OHCHR: Myanmar: Yabancı ülkelerin ilgisizliği sivillerin çektiği acıları daha da artırıyor – BM raporu (22 Haziran 2026)Ağustos 2025 ile Ocak 2026 arasında 702 doğrulanmış sivil ölüm vakası, bunların 476'sı hava saldırılarından kaynaklanmıştır; ayrıca silah ve jet yakıtı transferleri de söz konusudur.
- OHCHR: Myanmar'da insan hakları durumu yeni bir dip noktasına indi (25 Ağustos 2026)BM raporu, 1 Haziran 2025 ile 31 Mayıs 2026 arasını kapsamaktadır.
- OHCHR: Myanmar: Türk, Rakhine'deki işlek pazarda yaşanan ölümcül grevleri kınadı (29 Eylül 2026)Kyauktaw, 28 Eylül 2026: En az 50 ölü, 58 yaralı.
- Al Jazeera: Myanmar ordusu Rakhine pazarına hava saldırısı düzenledi, en az 33 kişi öldü (28 Eylül 2026)Arakan Ordusu kayıplarını artırdı; ordu sadece meşru hedeflere saldırdığını söylüyor; Min Aung Hlaing Nisan 2026'da cumhurbaşkanı seçildi.
- Al Jazeera: Myanmar askeri hükümeti hastaneye hava saldırısı düzenledi, onlarca kişi öldü (11 Aralık 2025)Mrauk-U, en az 33 ölü; ACLED hava saldırısı sayıları 2024 ve 2025 için.
- VOA: Myanmar'daki hava saldırısında aralarında çocukların da bulunduğu 17 kişi öldü, ancak ordu sorumluluğu reddetti (Ocak 2024)Kanan, 7 Ocak 2024; MRTV'nin reddi.
- Irrawaddy: Rakhine'deki yatılı okula düzenlenen cunta hava saldırısında çoğunluğu çocuk olmak üzere 22 kişi öldü (12 Eylül 2025)İki adet 227 kilogramlık bomba; Arakan Ordusu ve yerel medyadan gelen bilgiler.
- Irrawaddy: BM, deprem yıkımının ortasında Myanmar'daki cunta saldırılarını kınadı (11 Nisan 2025)OHCHR: Depremden bu yana 120'den fazla saldırı gerçekleşti; NUG'a göre 28 Mart - 8 Nisan tarihleri arasında 72 sivil öldürüldü.
- ABD Hazine Bakanlığı: Hazine Bakanlığı, Myanmar ile ilgili yaptırımları genişletti ve Myanmar'daki ek jet yakıtı tedarikçilerini hedef aldı (23 Ağustos 2023)Jet yakıtı sektöründeki belirleyici faktör; iki kişi ve üç Singapur şirketi.
- İravadi: Myanmar'ın ölümcül hava kuvvetlerini kim destekliyor? (Konuk yazısı, 30 Eylül 2026)Köşe yazısı; yalnızca kaynak gösterilen rakamlar için kullanılmıştır: BM verilerine göre 2025 yılında hava saldırılarında öldürülen sivil sayısı 982; Uluslararası Af Örgütü verilerine göre 2025 yılında ithal edilen havacılık yakıtı miktarı 109.604 ton; Tun Win başkomutan olarak.
- Irrawaddy: Darbeden bu yana Myanmar cuntasının on üç uçağı düşürüldü (5 Temmuz 2025)Hasar talepleri, tarih, tür ve gruba göre, doğrulama uyarılarıyla birlikte.
Veriler 30.09.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Myanmar Hava Kuvvetlerine geri dönelim..