Kitty Hawk'tan altı yıl sonra, Brescia ve Montichiari arasındaki ova, Avrupa'da uçmak için en iyi yerlerden biriydi: tamamen düz, engelsiz ve geniş. Circuito Aereo Internazionale, 8-20 Eylül 1909 tarihleri arasında burada düzenlendi ve erken dönem havacılığının önemli isimlerini bir araya getirdi. Glenn Curtiss, elli kilometrelik bir parkurda beş tur atarak Brescia Grand Prix'ini kazandı. Wright'ın öğrencisi ve İtalyan donanmasının ilk havacısı Mario Calderara, yolcu taşıma etkinliğini kazandı. Henri Rougier ise 198,5 metre ile irtifa ödülünü aldı.

Kesin olmakta fayda var, çünkü Ghedi'nin bu irtifa rekoru genellikle orada bir yarışmacıdan ziyade bir ünlü olarak bulunan Gabriele D'Annunzio'ya atfediliyor ve bazıları da orada hiç bulunmayan Wright kardeşleri ekliyor. Gerçek isim listesi, süslemeye gerek kalmadan da yeterince etkileyici.

Bu buluşmayı meşhur eden izleyici, Prag'dan 26 yaşında bir sigorta memuruydu. Franz Kafka, Max ve Otto Brod ile birlikte gitti ve motorlu uçuş hakkında yazılmış ilk edebi düzyazı eserlerinden biri olan "Brescia'da Uçak"ı yazdı. Bu, makinelerden çok kalabalığa ve D'Annunzio'nun kalabalığın içinde hareketine odaklanan tuhaf, dikkatli bir eserdir ve edebi bir okuyucunun Lombardiya'nın bu köşesini duymasının neredeyse tek nedenidir.

1944'te Todt Örgütü havaalanını sıfırdan yeniden inşa etti. Genellikle verilen rakam, altmış beş kilometre uzunluğunda pistler, taksi yolları, dağıtım alanları ve park alanlarının yanı sıra atölyeler, patlamaya dayanıklı sığınaklar ve Ghedi'yi Montichiari'deki alana bağlayan beton bir bağlantı şerididir. Kaybedilen bir savaşın son tam yılı için muazzam miktarda beton kullanılmış ve bu, modern üssün hala kapladığı temelin atılmasını sağlamıştır.

Amerikalılar Ghedi'ye otuzdan fazla kez saldırdı. Savunmacılar aldatma konusunda ustalaştılar: ağaçların altına park edilmiş ve ağlarla örtülmüş uçaklar, açık alanlara yerleştirilmiş tahta yemler, hasarlı makinelerin yanına yakılan yağlı bezler, böylece fotoğraf keşiflerinde imha edilmiş olarak kaydedileceklerdi. Gizliliği kaldırılmış Amerikan istihbarat dosyaları da burada V-1 faaliyetlerine dair kayıtlar içeriyor ve fırlatma rampası desteklerine benzeyen beton kalıntılar hala sahanın güney ucunda duruyor.

29 Nisan 1945'te ABD Beşinci Ordusu bölgeye vardığında sekiz metre çapında bomba kraterleri buldu. Bölgenin bir kısmı savaş esirlerinin tutulduğu bir hücreye dönüştürüldü ve burada tutulanlardan biri de Cassino'daki Alman kolordu komutanı General Fridolin von Senger und Etterlin'di. Alan 1951'de hava kuvvetleri için yeniden kullanıma açıldı.

6. Stormo, 1 Ocak 1951'de Treviso'da 155. Gruppo temelinde yeniden kuruldu ve P-51 Mustang uçaklarıyla uçmaya başladı. 15 Haziran 1951'de ise 6. Aerobrigata olarak Ghedi'ye taşındı. Daha sonra Vampire ve F-84G Thunderjet uçakları, 1956'dan itibaren F-84F Thunderstreak ve 1963'ten itibaren F-104G Starfighter uçakları filoya katıldı. 1964 baharında, kanadın 156. Gruppo'su, İtalyan ve Amerikan ortak koruması altında yirmi dakika hazır durumda dört uçak bulundurarak nükleer saldırı için yetkilendirilmiş ilk İtalyan birliği oldu.

27 Ağustos 1982'de ilk Panavia Tornado, 154° Gruppo'ya katılmak üzere Ghedi'ye iniş yaptı. Yerini aldığı uçak Starfighter'dı; bu da yaşanan sıçramayı oldukça iyi gösteriyor: nokta savunma amaçlı bir önleme uçağından, tam da bu iş için tasarlanmış, iki kişilik, araziyi takip edebilen, her türlü hava koşulunda görev yapabilen bir bombardıman uçağına geçiş. İtalya'da monte edilen ilk Tornado, 5 Aralık 1975'te Egidio Nappi komutasında Torino-Caselle'den havalanmıştı.

Ghedi, Tornado'nun idari merkezi ve aynı zamanda üssü haline geldi. 102. Gruppo "Paperi" 13 Eylül 1993'te Rimini'den buraya taşındı ve 1999'da Cottesmore'daki üç uluslu Tornado eğitim tesisi kapandığında, tüm İtalyan Tornado mürettebatının dönüşümünü üstlendi. 14 Eylül 2016'da Piacenza'daki 50. Stormo dağıtıldı ve 155. Gruppo Ghedi'ye taşındı, böylece üs İtalya'daki tek Tornado üssü oldu.

Uçak, İtalya'nın gittiği hemen her yere gitti: 1991'de Körfez'e, Balkanlar'da Deliberate Force ve Alliate Force operasyonlarına, Kasım 2008'den itibaren Afganistan'a, 2011'de Libya'ya ve 2014'ten itibaren DEAŞ'a karşı Kuveyt'e. Sadece Kosova harekatında 155. Grup, 176 savunma bastırma görevi gerçekleştirdi ve 115 HARM füzesi ateşledi.

İtalya, Çöl Fırtınası Operasyonu için Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki El Dhafra'ya sekiz Tornado IDS ve iki yedek uçak gönderdi; bu uçaklar Ghedi'deki 6. Fırtına Filosu, Gioia del Colle'deki 36. Fırtına Filosu ve Piacenza'daki 50. Fırtına Filosu'ndan alınmıştı. Çöl Fırtınası'nın ilk gecesi, 17-18 Ocak 1991'de, Legion 15 çağrı işareti altındaki bir filo, Irak'ın güneyindeki Unysh'te bulunan bir mühimmat deposuna saldırdı.

Yakıt ikmali kötü gitti. Körfez üzerindeki hava şiddetliydi, tanker yolu kalabalıktı ve bu tankerde çalışan yaklaşık otuz müttefik uçağından sadece bir İtalyan Tornado uçağı görevini tamamlayabildi: Binbaşı Gianmarco Bellini'nin kullandığı ve arka koltukta Yüzbaşı Maurizio Cocciolone'nin bulunduğu uçak. Tek başlarına ilerlediler ve hedefe beş adet Mk 83 geciktirmeli bomba bıraktılar; hedef daha sonra imha edilmiş olarak değerlendirildi.

Uçak serbest bırakıldıktan yaklaşık kırk saniye sonra bir ZSU-23-4 bataryası tarafından vuruldu. Her iki adam da fırlatma koltuğuyla uçaktan atladı ve neredeyse anında Cumhuriyet Muhafızları birlikleri tarafından yakalandı. Cocciolone, 20 Ocak'ta Irak televizyonunda, gözle görülür şekilde yaralı halde, İtalya'daki savaşın belirleyici görüntülerinden biri haline gelen görüntülerde yer aldı. Kırk yedi gün boyunca esir tutuldular, birbirlerinden ayrıldılar ve kötü muamele gördüler ve 3 Mart 1991'de serbest bırakıldılar; savaşın tek İtalyan savaş esirleri ve kaybedilen tek İtalyan uçağının esirleri oldular.

Mürettebat, 1980'lerin sonlarında Ghedi'de Tornado'ya geçiş yapan ve 2016'dan beri tekrar Ghedi'de konuşlanmış olan 155. Grup'a aitti; dolayısıyla uçağı kaybeden filo bugün İtalya'daki son Tornado birliğidir. Kırk iki günlük muharebe boyunca müfreze 589 uçuş saati için 226 sorti gerçekleştirdi ve Tornadolar 15 Mart 1991'de eve döndü.

Öncelikle resmi olarak yayınlananlarla başlayalım. Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri, 704. Mühimmat Destek Filosu'nu, Almanya'daki Spangdahlem'de bulunan 52. Mühimmat Bakım Grubu'nun emrinde, İtalya'daki Ghedi hava üssünde konuşlandırılmış bir birim olarak listeliyor. Bu bir sızıntı veya tahmin değil; ABD Hava Kuvvetleri'nin bir tesis web sitesinde yer alıyor. NATO da genel olarak, Amerikan nükleer silahlarının nükleer paylaşım kapsamında Avrupa'da konuşlandırıldığını ve müttefik uçakların bunları teslim etmekle görevlendirildiğini kabul ediyor.

Resmi olarak yayınlanmayan şey ise nerede olduklarıdır. Ne İtalyan ne de ABD hükümeti Ghedi'de nükleer silahların depolandığını doğrulamıyor ve her ikisi de herhangi bir silahın yeri hakkında yorum yapmaktan kaçınıyor. Parlamentoda defalarca sorulan sorulara yanıt olarak İtalyan bakanlar, üye devletlerin ne doğrulama ne de reddetme yapmaması gerektiği yönündeki ittifak kuralına geri döndüler.

Tahminler, başta Amerikan Bilim İnsanları Federasyonu'ndan Hans Kristensen ve meslektaşları olmak üzere bağımsız analistlerden geliyor; Atom Bilim İnsanları Bülteni'ndeki Nükleer Not Defteri, konuşlandırmayı on yıllardır takip ediyor. 2025 değerlendirmelerine göre, yaklaşık 100 adet B61-3 ve B61-4 bombası beş ülkedeki altı üste bulunuyor: İtalya'daki Aviano ve Ghedi, Almanya'daki Büchel, Türkiye'deki İncirlik, Belçika'daki Kleine Brogel ve Hollanda'daki Volkel; ancak üs bazında yayınlanmış bir döküm yok. Kristensen'in Ghedi üzerine yaptığı önceki çalışmada, 1997'de tamamlanan ve tahmini yirmi silah barındıran, yeraltı mahzenleriyle donatılmış on bir uçak sığınağından bahsediliyordu; ilk Amerikan bombaları Aralık 1963'te gelmişti. Mantığı açık: Mühimmat destek filosu "nükleer silahlar mevcut olmadığı sürece üste bulunmazdı".

Ayrıca, resmiyete yakın, istemeden de olsa bir teyit daha var. NATO Parlamenter Meclisi'nin savunma ve güvenlik komitesi için Kanadalı senatör Joseph Day'in başkanlığında hazırlanan ve Nisan 2019'da dağıtılan bir rapor taslağında, bombaların depolandığı altı üssün isimleri geçiyordu; Ghedi-Torre de bunlardan biriydi. Belçika gazetesi De Morgen bunu fark etti; listeyi içermeyen revize edilmiş bir versiyon ertesi hafta yayınlandı. Senatör Day, orijinal taslağın açık kaynaklı materyallere dayalı olduğunu söylerken, bir NATO yetkilisi de bunun resmi bir NATO belgesi olmadığını belirtti. Parlamenter Meclis, NATO'nun komuta yapısı olmadığı için bu bir hükümet teyidi değil; ancak bir blog yazarının teyidi de değil.

Özetle: Amerikan birliğinin varlığı doğrulandı, hiçbir hükümet silahları doğrulamadı ve Avrupa'daki yaklaşık yüz B61'den Ghedi'de yaklaşık yirmi B61 olduğu tahmini, tutarlı bir geçmişe sahip, adı geçen analistlerden geliyor. İtalyan kaynakları ise yirmi ile kırk arasında değişen rakamlar veriyor ki bu da gerçekte ne kadarının bilinmediğini gösteriyor.

Dönüşüm, uçan bir uçak olmadan önce bir altyapı projesiydi. Tasarım sözleşmesi Haziran 2018'de Proger ile Manens-Tifs arasında imzalandı: bir bakım hangarı, simülatörlü üç katlı T şeklinde bir komuta binası, 1.100 metrekarelik bir depo ve her biri on beşer uçaklık iki uçuş hattı; her bir uçuş hattı 440 metrekare büyüklüğünde ve iki uçak kapasiteliydi. Bildirilen inşaat maliyetleri farklılık gösteriyor - bir kaynakta yaklaşık 60 milyon euro, diğerinde 91 milyon euro - ve tasarımların İtalyan ve Amerikan yetkililerini tatmin etmesi gerekiyordu.

İlk F-35A, MM7366 kodlu 6-01, 16 Haziran 2022'de Ghedi'ye indi; üç Tornado uçağı eşliğinde iniş yaptı ve inişten önce onlarla birlikte uçtu. İkinci uçak yaklaşık bir ay sonra geldi. Eski Tornado dönüşüm birimi olan 102° Gruppo, yeni uçağa geçen ilk Ghedi filosu oldu.

Duygusal an üç yıl sonra geldi. 2 Temmuz 2025'te 154. Grup, gövde boyunca bir Tornado'nun yarısı ve bir F-35'in yarısının bir araya geldiği, yükselen güneşin ise filonun Körfez Savaşı sloganı olan "Banzai — in picchiata sull'obiettivo"yu hatırlattığı bir anma tasarımını tanıttı. 4 Temmuz'da ise kırk üç yıl sonra Tornado'yu teslim etti.

Tornado'nun işi henüz bitmedi. Geriye kalanlar, İtalyan ordusunda F-35'in henüz tam olarak yerini almadığı savunma bastırma kabiliyetini elinde bulunduran 155. Grup'ta yoğunlaşmış durumda ve İtalyan kaynaklarına göre bu uçakların en az 2030 yılına kadar uçması bekleniyor. Filo, Nisan 2026'da 5.000 F-35 uçuş saatini aştı.