Grosseto hakkında en çok sorulan soru bu ve dürüst cevap efsaneden daha ilginç. Birinci Dünya Savaşı'nda 34 zaferle İtalya'nın en başarılı pilotu olan Francesco Baracca, 1916 sonları ile 1917 başları arasında uçağına şaha kalkmış bir at resmi çizmeye başladı. 27 Nisan 1918 tarihli annesine yazdığı bir mektupta, bu resmi 1909'da katıldığı Piemonte Reale Cavalleria alayından aldığını söyledi. Lugo'daki Francesco Baracca Müzesi, uçağından bir boyalı paneli sergiliyor ve atın ömrü boyunca siyah olduğunu belirtiyor; birliğin kendi gaziler derneği ise atın kırmızı olduğunu ve yas tutarken siyaha döndüğünü söyleyen daha eski bir geleneği tekrarlıyor. Müzenin paneli daha sağlam bir kanıt niteliğinde.

Baracca, 19 Haziran 1918'de Montello'daki Avusturya-Macaristan siperlerine ateş açarken öldürüldü; cesedi dört gün sonra, yanmış SPAD uçağından dört metre uzakta bulundu. 1923'te Enzo Ferrari, Ravenna yakınlarındaki Circuito del Savio'yu kazandı ve kendi anlatımına göre, daha sonra Baracca'nın babası Kont Enrico ile tanıştırıldı. Kontes Paolina daha sonra ona, Ferrari'nin 1962 tarihli anılarında yazdığı şu sözlerle söyledi: "Ferrari, metta sulle sue macchine il cavallino rampante del mio figliolo, Le porterà fortuna" — oğlumun şaha kalkmış atını arabalarınıza koyun, size şans getirecektir.

İşte bu noktada romantik ilişkiye dikkatli yaklaşılmalı. Olaydan neredeyse kırk yıl sonra yayınlanan Ferrari'nin anıları, bu konuşmanın tek kaynağıdır. Hediyeyi doğrulayan herhangi bir çağdaş mektup, tapu veya aile belgesi bilinmemektedir. Ferrari, Scuderia'yı 1929'a kadar kurmamıştı ve at figürü, anlattığı görüşmeden dokuz yıl sonra, 9 Temmuz 1932'deki Spa-Francorchamps 24 Saat Yarışı'na kadar bir otomobilde yer almamıştı. Baracca ailesinin neden kabul ettiği ve konuşmanın bu sözlerle gerçekleşip gerçekleşmediği belgelenmemiştir.

İki at da aynı at değil. Baracca'nın atı, SPAD uçağının üzerindeki beyaz bir bulutun üzerinde, kuyruğu aşağıda, siyahtı. Ferrari'nin atı ise Modena'nın rengi olan kanarya sarısı bir kalkanın üzerinde, kuyruğu kalkık bir şekilde duruyor; bu, arka ayakları üzerinde şaha kalkmış bir atın aslında alamayacağı bir poz ve büyük olasılıkla bir uçaktan değil, Gino Croari'nin 1930 tarihli Baracca ailesi arması tablosundan alınmış. Ferrari bunu kendisi de söylemişti: At her zaman siyahtı ve öyle kalacaktı, sarı ise onun eklemesiydi.

Hava kuvvetlerinin iddiası daha eski ve bozulmamış olanıdır. 1 Haziran 1931'de Campoformido'da 9. ve 10. Grupların etrafında kurulan 4. Stormo (her ikisi de 10 Nisan 1917'de kurulmuş olup, 10. Grup Baracca'nın kendi 91. Filosunu da içermektedir), 1933'te atı benimsemiştir. İki grup bugün bile farklı şekillerde kullanmaktadır: 10. Grup beyaz zemin üzerinde siyah at, 9. Grup siyah zemin üzerinde beyaz at. Grosseto'dakiler 9. Gruptur.

4. Avcı Filosu, 1 Haziran 1931'de Udine yakınlarındaki Campoformido'da, 9. ve 10. Gruplar ve onların aracılığıyla Birinci Dünya Savaşı'nın en çok madalya kazanan avcı filoları, özellikle de 91. Filo (squadrigli degli assi) üzerine kuruldu. Regia Aeronautica'nın vitrin avcı birliği haline geldi: 1939 sonlarından itibaren Fiat CR.42'ler, savaşın başlangıcında Macchi C.200 Saetta'lar, 1941'den itibaren C.202 Folgore'ler ve isimleri İtalya'da hala yaşayan pilotlar - Franco Lucchini, Leonardo Ferrulli, Furio Niclot Doglio.

Bu filo Yugoslavya, Kuzey Afrika ve El Alamein üzerinde, daha sonra da Sicilya üzerinde savaştı ve ateşkesin ardından savaşan taraf hava kuvvetleri için Macchi C.205'ler ve Amerikan P-39 Airacobra'ları uçurdu - bu sıralamayı okurken irkilmeden geçmek zor. 1946'da P-38 Lightning'ler geldi, filo 1947'de Napoli-Capodichino'ya taşındı ve P-51D Mustang'leri aldı ve de Havilland Vampire ile jet çağı geldi; 4. Aerobrigata bu uçaklarla, Frecce Tricolori'nin atalarından biri olan Cavallino Rampante ekibini oluşturdu.

1959'da filo Grosseto'ya kalıcı olarak yerleşti ve 9° Gruppo Caccia 1 Haziran 1961'de oraya katıldı. Tarihlerle ilgili bir not: Havaalanının kendi kayıtları ve 2017 İtalyan Hava Kuvvetleri yüzüncü yıl kutlamaları da dahil olmak üzere çoğu kaynak, taşınma için 1959 yılını vermektedir; en az bir meraklı tarih kitabı ise Kasım 1962 tarihini vermektedir ve biz de 1959 yılını esas aldık.

Grosseto o zamandan beri bir hava savunma üssü olmuştur ve bir İtalyan kanadı için alışılmadık derecede temiz bir çizgiye sahiptir: aynı gruplar, aynı amblem, aynı görev, aynı yerde, altmış yıldan fazla bir süredir. Konuşlandırmaları, NATO'nun hava polisliği taahhütlerinin bir listesi gibi okunuyor: 2013 ve 2017-19'da İzlanda, 2015 ve 2020-21'de Litvanya, 2017'de Bulgaristan, 2018 ve 2021'de Estonya, 2019 ve 2021-22'de Romanya ve Inherent Resolve Operasyonu için Kuveyt.

Grosseto havaalanı meşru bir askeri hedefti ve On İkinci Hava Kuvvetleri de onu öyle değerlendirdi. 26 Nisan 1943 Paskalya Pazartesi günü, Cezayir'deki havaalanlarından kırk sekiz B-17 Flying Fortress uçağı havaalanına saldırmak için havalandı. Öğleden sonra saat iki civarında, kırk sekiz uçaktan on dokuzu, havaalanına değil, Grosseto şehrine yaklaşık 2.000 misket bombası attı.

En az 134 kişi hayatını kaybetti. Ölenlerin çoğu, resmi tatil gününde Porta Vecchia bölgesindeki bir lunaparkta bulunan beş ila on dört yaş arası çocuklardı. Bu sayı bir üst sınır değil, bir alt sınırdır; İtalyan yerel tarih yazımı, Grosseto'nun bombalanmasının tamamında ölen sivillerin toplam sayısı için daha yüksek rakamlar vermektedir ve tek bir güvenilir sayı mevcut değildir.

Baskınlar bununla da sınırlı kalmadı. ABD Hava Kuvvetleri ve İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri'nin ağır saldırıları Mayıs 1943'ten Haziran 1944'e kadar devam etti; havaalanının kendisi 20 Mayıs'taki bir baskında imha edildi ve bu baskında 1600 Alman askerinin öldürüldüğü bildirildi; demiryolu istasyonu ise 9 Eylül'de yıkıldı. Havaalanının yeniden inşası 1944'te başladı ve 1950'lere kadar büyük ölçüde kullanılmadan kaldı.

Şehir her yıl 26 Nisan'ı anıyor. Şehrin hava üssüyle olan ilişkisinin basit bir yurttaşlık gururundan ibaret olmamasının nedenlerinden biri de bu: bombardıman uçakları bu havaalanına geldi.

9. Gruppo, ilk F-104G Starfighter uçaklarını Nisan 1963'te teslim aldı ve filo, 1970 yazından itibaren İtalyan yapımı F-104S'ye geçti; bu uçak daha fazla itme gücüne, Sparrow füzelerine ve otuz yıl boyunca İtalyan hava savunmasını tanımlayan önleme uçağına sahipti. İtalya, Starfighter'ı herkesten daha uzun süre kullandı ve bunun bedelini ödedi: Bu uçağın İtalya'daki kaza sicili, savaş sonrası İtalyan havacılığının rahatsız edici gerçeklerinden biridir ve Grosseto, diğer tüm F-104 üsleri gibi bu uçak yüzünden pilotlarını kaybetti.

Bunlardan biri, Montesilvano'lu 27 yaşındaki Teğmen Ettore Di Blasio'ydu. 5 Mayıs 1993'te F-104 uçağının art yakıcısı kalkış sırasında durdu; frenleme bariyerini geçmeye çalıştı ama başaramadı ve paraşütünü fırlattığında paraşütü açılmadı. Filo, 2023'te otuzuncu yıl dönümünde Grosseto'da onun için bir anma töreni düzenledi. O gün orada bulunan bir eğitmen olan Albay Giorgio Riolo, daha sonra o günden sonra üste çalışmanın asla eskisi gibi olmadığını söyledi.

Şubat 1996'da, aynı filoya ait bir F-104ASA uçağı, Grosseto'nun kuzeyindeki sanayi bölgesinde, içinde yaklaşık on işçinin bulunduğu iki depo arasına, Aurelia üssünden birkaç yüz metre uzaklığa düştü. Yerdeki kimse hayatını kaybetmedi. Yerel basında hala mucize olarak nitelendirilen bu olay, üs konusu açıldığında yaşlı Grosseto sakinlerinin sıkça dile getirdiği bir olaydır.

İlk Eurofighter F-2000, 16 Mart 2004'te geldi ve 4. Hava Filosu, bu tipteki ilk İtalyan filo oldu. 2005 yılında ulusal hava sahası gözetimi için operasyonel hale geldi ve o zamandan beri aralıksız çalışıyor: Mayıs 2018'e kadar 50.000, Ocak 2022'ye kadar ise 70.000 uçuş saati kaydedildi. 19 Mart 2021'de Grosseto'ya ait bir Typhoon, filonun ilk tam yüklü çok amaçlı görevini gerçekleştirdi; tek bir uçakta dört GBU-48, altı füze, altı tank ve bir Litening podu bulunuyordu ki bu da "çok amaçlı görev"in pratik tanımına tam olarak uyuyor.

Grosseto'daki hızlı müdahale alarmı, NATO entegre hava savunma sisteminin bir parçası olarak, sürekli olarak kısa süreli hazır durumda tutulan iki silahlı Typhoon savaş uçağı ve mürettebatından oluşmaktadır ve orta İtalya'yı kapsamaktadır. Bu, bazen sıradan olmayan bir iştir. Acil durum çağrılarının büyük çoğunluğu, telsiz bağlantısını kaybetmiş sivil uçaklar içindir - frekansın takılı kalması, telsizin arızalanması, mürettebatın devir teslimi kaçırması gibi - ve savaş uçakları uçağa bakmak, ne olduğunu tespit etmek ve gerekirse ona eşlik etmek için havalanır.

Görünür tarafı ise ses patlamasıdır. Grosseto'nun acil durum manevraları, Toskana, Umbria ve kuzeyde Emilia'ya kadar duyulabilir, çünkü karada süpersonik hızda yapılan bir önleme uçuşu, açıklama yapılmadan önce bir ses çıkarır. İtalyan bölgesel gazeteleri artık her acil durum manevrası gerçekleştiğinde bunun ne olduğunu açıklayan bir yazı yayınlıyor; bu da kanadın etkili bir şekilde üstlendiği küçük, gösterişsiz bir kamu bilgilendirme işlevidir.

Grosseto ve alarm göreviyle ilgili daha kasvetli bir tema da mevcut. 27 Haziran 1980 gecesi, Itavia 870 sefer sayılı uçağın Ustica açıklarında 81 kişinin tamamının hayatını kaybetmesiyle düşmesinin ardından, İtalyan basınında uzun zamandır iki F-104 uçağının o gece Grosseto'dan kaza bölgesini aramak için havalandırıldığı ve düşük görüş koşullarında kaza yerini bulamadıkları belirtiliyor; bu ayrıntı yayınlanan soruşturma kayıtlarında yer almıyor. O akşamın erken saatlerinde, üsten kalkan ve 4. Filo'dan iki eğitmen, Mario Naldini ve Ivo Nutarelli tarafından kullanılan bir TF-104G uçağı, kuzeye dönerken acil durum kodu iletmişti.

Her iki adam da daha sonra Frecce Tricolori'ye katıldı ve ikisi de 1988'de Ramstein'da hayatını kaybetti. Yargıç Rosario Priore başkanlığındaki adli soruşturma onları önemli ve sakıncalı tanıklar olarak değerlendirdi; bu nedenle iki felaket İtalyan kamuoyunda sıklıkla birbirine bağlanır. Hiçbir soruşturma aralarında bir bağlantı kuramadı ve Ramstein'daki pilot hatası bulgusu kendi kanıtlarına dayanmaktadır.