Güney Türkiye'de bir havaalanı fikri NATO'dan daha eskidir. ABD Hava Kuvvetleri'nin üssün tarihçesine göre, Müttefik liderler Aralık 1943'te Ankara'nın güneyine yeni bir hava üssü kurulması konusunda anlaştılar. Kongre'nin Mayıs 1947'de Türkiye'ye yardımı onaylamasının ardından, inşaat 1951 baharında Ankara'nın yaklaşık 250 mil güneydoğusunda, Adana yakınlarında başladı. Havaalanı ilk olarak Amerikan orta ve ağır bombardıman uçakları için acil durum hazırlık ve kurtarma üssü olarak planlanmıştı. Türkiye Şubat 1952'de NATO'ya katıldı.

Türk Genelkurmay Başkanlığı ve ABD Hava Kuvvetleri Aralık 1954'te ortak kullanım anlaşması imzaladı ve 21 Şubat 1955'te havaalanına resmi olarak Adana Hava Üssü adı verildi; ABD 7216. Hava Üssü Filosu da üsse konuşlandırıldı. 28 Şubat 1958'de adı İncirlik Hava Üssü olarak değiştirildi. Üs, Adana şehrine yaklaşık 10-12 km uzaklıktadır: Hürriyet Daily News 10 km, diğer kaynaklar ise 12 km olarak belirtmektedir.

İlk sırrı hava balonlarıyla başladı. ABD Hava Kuvvetleri tarihçesi, 1955'te Adana'da meteorolojik balon fırlatma faaliyeti olan 119L Projesi'ni ve ardından U-2 keşif uçuşlarını kaydetmektedir. Mayıs 1960'a kadar İncirlik, U-2'lerin ana operasyon yeriydi. 1 Mayıs 1960'ta Sverdlovsk üzerinde düşürülen Francis Gary Powers'ın U-2'si, CIA'nın 10-10 olarak bilinen U-2 birliğine aitti, ancak bu özel uçuş Pakistan'ın Peşaver kentinden kalkmıştı (Wikipedia, kaynak olarak kullanılmıştır).

Temmuz 1958'de, Bağdat'taki darbeden sonra, İncirlik, Lübnan'a gönderilen Amerikan hava indirme kuvvetlerinin hazırlık üssüydü. Ordu Görev Gücü 201'in birlikleri, Alpha Kuvveti olarak bu üssü kullandı ve ayın sonuna kadar Amerikan kuvvetleri Beyrut'u kuşattı. 1960'lar boyunca üs, NATO alarm yükümlülüklerini de yerine getirdi ve ABD 16. Hava Kuvvetleri ile Avrupa'daki ABD Hava Kuvvetleri'nin rotasyonel eğitim filolarına ev sahipliği yaptı.

1 Nisan 1966'da ABD Avrupa Hava Kuvvetleri, 7216. Filo'nun yerine 39. Taktik Grubu'nu getirdi. 1960'lar, 1970'ler ve 1980'ler boyunca Amerikan F-4'leri, F-15'leri, F-16'ları, F-111'leri ve A-10'ları, 1970'ten itibaren Konya'daki Türk hava-yer eğitim alanını kullanarak eğitim için dönüşümlü olarak burada konuşlandırıldı. Tek ara, Kıbrıs'tan sonra geldi. Kongre, 1974'teki Türk müdahalesinin ardından silah ambargosu uyguladığında, Ankara 1975'te ABD üslerinin kapatılacağını duyurdu; İncirlik ve İzmir, ambargo Eylül 1978'de kaldırılana kadar sadece NATO görevleri için açık kaldı (Wikipedia). Ankara tarafından hala atıfta bulunulan 29 Mart 1980 tarihli Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması, düzenlemeyi yeniden başlattı.

1991 Körfez Savaşı, İncirlik'i bir savaş üssüne dönüştürdü. Ortak Görev Gücü Proven Force'un hava bileşeni olan 7440. Karma Kanat, 140 uçağı kontrol ediyordu ve ABD Hava Kuvvetleri'nin ifadesine göre, Türkiye'den Kuzey Irak'taki hedeflere yaklaşık 5.000 sorti düzenleyerek Bağdat'ı hava savunmasını bölmeye zorladı. Kürt mülteciler için "Operasyon Provide Comfort" kapsamında yapılan yardım hava indirmeleri 7 Nisan 1991'de başladı ve günde 600 palete kadar malzeme teslim edildi.

"Provide Comfort" operasyonu 31 Aralık 1996'ya kadar, "Operation Northern Watch" operasyonu ise 1 Ocak 1997'den Irak işgalinden iki gün önce, 17 Mart 2003'teki son devriyesine kadar devam etti. Amerikalı ve Türk bir tuğgeneral tarafından ortaklaşa komuta edilen Birleşik Görev Gücü Northern Watch, yaklaşık 45 ABD, İngiliz ve Türk uçağı ve 1400'den fazla personele sahipti. 2001'den sonra üs, Afganistan ve Irak için ana merkez haline geldi; ABD Hava Kuvvetleri, her iki savaşın hava lojistiğinin yaklaşık 'inin buradan geçtiğini belirtiyor.

İncirlik, Türk Hava Kuvvetleri'ne ait bir üs. Milli Savunma Bakanlığı Mart 2026'da tüm tesislerin Türkiye Cumhuriyeti'ne ait olduğunu ve üs komutanının Türk tuğgeneral olduğunu yineledi. Uzun süredir 10. Tanker Üssü Komutanlığı olan Türk komutanlığı, bakanlığın açıklamasına göre "Hava Kuvvetlerimizin ihtiyaçları doğrultusunda" 18 Nisan 2024'te 10. Ana Jet Üssü Komutanlığı olarak yeniden adlandırıldı. Muharebe Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na bağlıdır.

Hürriyet Daily News'in haberine göre, Bakanlığın 2026 yılı brifinginde Türk hava kuvvetlerinin birimleri bir tanker filosu, bir F-16 filosu ve insansız hava araçlarından oluşuyor. Tanker birimi, 1994'ten beri hizmette olan yedi adet KC-135R uçağına sahip 101. Filo'dur (Wikipedia). F-16 filosu ise F-16.net tarafından 152. Filo olarak belirtiliyor; bu filo, Temmuz 2016 darbe girişiminden sonra Merzifon'dan taşınarak Block 40 jetleriyle yeniden donatılmıştır; ancak bu sayı resmi bir Türk kaynağı tarafından doğrulanmamıştır ve 2020 tarihli bir Türk listesinde 152. Filo hala Merzifon'da gösterilmektedir.

Amerikan birlikleri burada kiracı olarak bulunuyor. 12 Mart 2004'te kanat olarak yeniden adlandırılan ABD Hava Kuvvetleri'nin 39. Hava Üssü Kanadı, Türkiye genelindeki ABD kuvvetlerine güvenlik, sağlık, tedarik, iletişim ve havaalanı hizmetleri gibi destek sağlıyor. Burada yerleşik bir uçuş filosu bulunmuyor; uçaklar, IŞİD'e karşı savaş sırasında 447. Hava Seferi Grubu'nda olduğu gibi, rotasyonla konuşlandırılıyor. Amerikan ve Türk personelinden oluşan 39. Operasyon Destek Filosu, havaalanını Avrupa'daki ABD Hava Kuvvetleri'nin en yoğun havaalanı olarak tanımlıyor.

Diğer müttefikler gelip gidiyor. Almanya, IŞİD karşıtı operasyon için İncirlik'te altı Tornado uçağı, bir tanker ve yaklaşık 250 asker konuşlandırmıştı; ta ki Türkiye Alman milletvekillerinin ziyaretlerini reddedene kadar; birlik 2017'de Ürdün'e taşındı. 2026'da bakanlık üste İspanyol, Polonyalı ve Katarlı personelin bulunduğunu listeledi ve NATO Mart 2026'da ikinci bir İspanyol Patriot bataryası eklediğinde, orada zaten bir İspanyol Patriot bataryası konuşlandırılmıştı.

İncirlik'te saklandığı söylenen en hassas şeyden resmi olarak hiç bahsedilmiyor. Ne Amerika Birleşik Devletleri ne de Türkiye orada nükleer silahların saklandığını doğruluyor ve NATO yalnızca "Avrupa'daki müttefik ülkelerde konuşlandırılmış" ABD silahlarından bahsediyor. Kamuoyuna yansıyan bilgiler bağımsız analistlerden, sızıntılardan ve politikacıların açıklamalarından geliyor ve tahminler farklılık gösteriyor: Wikipedia, The New Yorker'a atıfta bulunarak "en fazla" 50 bomba olduğunu belirtirken, Amerikan Bilim Adamları Federasyonu, kasa başına yaklaşık iki bomba olduğu varsayımına dayanarak 40-50 bomba olduğunu söylüyor.

En bilinen tahmin, Amerikan Bilim İnsanları Federasyonu'ndan Hans Kristensen'e aittir. Ekim 2019'da, İncirlik'te yaklaşık 50 adet B61 bombası olduğunu tahmin etti; bu sayı 2000 yılında yaklaşık 90 civarındaydı. Ona göre, bu 90 bombanın 40'ı Türk F-16'ları için ayrılmıştı ve ABD'nin 1996'da Türk üslerinden mühimmat destek filolarını çekmesiyle İncirlik'e taşınmış, ardından 2005 civarında tekrar ABD'ye gönderilmişti. Uydu görüntüleri, 2015 yılında inşa edilen yeni bir güvenlik çemberinin içinde, 84 bombaya kadar yer bulunan 21 sığınak ve kasa olduğunu gösterdi.

Bu konu her krizde yeniden gündeme geliyor. 2016 darbe girişiminden sonra, üs dış gücü kaybettiğinde ve Türk komutanı tutuklandığında, analistler orada silah bulundurmanın ne kadar akıllıca olduğunu sorguladılar. Ekim 2019'da, Türkiye kuzeydoğu Suriye'ye girdiğinde, Başkan Trump'a üste "50'ye kadar nükleer silah" olduğu soruldu ve o da "Eminiz" diye yanıt verdi. Joe Biden, Aralık 2019'da New York Times'a verdiği demeçte, rahatlık düzeyinin "büyük ölçüde azaldığını" söyledi.

15 Temmuz 2016 akşamı darbe girişimi başladığında, İncirlik'te 2.000'den fazla ABD personeli bulunuyordu ve Amerikan uçakları Irak ve Suriye üzerinde havadaydı. Military.com, röportajlara dayanarak, Türk parlamentosunu bombalayacak F-16'lara yakıt ikmali yapmak üzere bir Türk uçağının üsten kalktığını bildirdi. ABD 447. Hava Seferi Grubu komutanı Albay David Trucksa, kısa süre sonra elektriğin kesildiğini söyledi.

Türk yetkililer üssün dış güç kaynağını kesti ve üzerindeki hava sahasını kapatarak, ABD'nin IŞİD'e karşı operasyonlarını Pazar gününe kadar durdurdu. Pentagon, ABD tesislerinin iç güçle çalıştığını, dış güç kaynağının ise birkaç gün boyunca kapalı kaldığını belirtti. Türk polisi üste, aralarında komutanı General Bekir Ercan Van'ın da bulunduğu kişileri gözaltına aldı. Military.com'a göre Van, Amerika Birleşik Devletleri'nden sığınma talebinde bulundu ancak bu talep reddedildi.

Mahkeme daha sonra Van'ın üssü darbecilerin emrine verdiğini tespit etti. Anadolu Ajansı Aralık 2020'de, Van'ın emriyle havalanan tanker uçaklarının, cumhurbaşkanlığı kompleksi, parlamento ve özel polis karargahını bombalayan darbeci jetlere 10 kez yakıt ikmali yaptığını; Türk yayın kuruluşu TRT World ise 20 kez yakıt ikmali yapıldığını bildirdi. Mahkeme Van'a 79 ağırlaştırılmış müebbet hapis ve 3901 yıl 6 ay hapis cezası verdi.

İncirlik, Ankara'nın Washington ile ilişkilerinin bozulduğu zamanlarda başvurduğu bir kaldıraç haline geldi. 15 Aralık 2019'da, ABD Senatosu'nun 1915 Ermeni katliamlarını soykırım olarak tanımasının ve S-400 alımı nedeniyle yaptırım tehditlerinin ortasında, Cumhurbaşkanı Erdoğan "gerekirse İncirlik'i ve Kürecik radar istasyonunu kapatabiliriz" demişti. Nisan 2021'de, Washington'ın 1915 olaylarını soykırım olarak tanımasının ardından, bakanlık eleştirmenlere üssün üzerindeki Türk bayrağının "24 saat boyunca dalgalandığını ve asla indirilmediğini" hatırlattı.“

Üste bulunan Amerikalılar için güvenlik, tecrit anlamına geliyordu. Hürriyet Daily News'in haberine göre, ABD personeli, IŞİD tehdidi nedeniyle 2011'den 21 Ocak 2023'e kadar üsten ayrılmaktan men edilmişti. 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından üs, birkaç hafta içinde bir yardım merkezi haline geldi; Dışişleri Bakanı Antony Blinken 20 Şubat'ta buraya daha fazla yardım sözü verdi. 7 Ekim 2023'ten sonra, İsrail ve Amerika karşıtı protestoların ortasında, İncirlik kasabasındaki esnafın üzüntüsüne neden olan üs dışına çıkış yasağı yeniden yürürlüğe girdi.

28 Şubat 2026'da başlayan ABD, İsrail ve İran arasındaki savaş, üssü ilk kez doğrudan tehdit altına soktu. O gün, üssün yakınlarında çekim yapan iki gazeteci gözaltına alındı. NATO hava savunma sistemleri, 4, 9, 13 ve 30 Mart tarihlerinde İran'dan Türkiye'ye doğru ateşlenen balistik füzeleri engelledi; 13 Mart günü saat 03:25 civarında İncirlik'te sirenler çaldı. İran füzeleri fırlattığını reddetti. Türk yetkililer hedefleri açıklamadı; basın haberlerinde füzelerin İncirlik ve Kürecik'i hedef aldığı belirtildi. NATO, Mart 2026'da üsse ikinci bir Patriot füze bataryası ekledi.