Konya'nın Türk askeri havacılığındaki yeri Cumhuriyet öncesine dayanmaktadır. Kurtuluş Savaşı sırasında, Ankara hükümetine sadık pilotlar, Birinci Dünya Savaşı'ndan sağ kurtulmuş yıpranmış uçaklarla Konya Hava İstasyonu'nda görev yapmışlardır. Temmuz 1922'de milliyetçi hava kolu burada Hava Kuvvetleri Müfettişliği olarak yeniden organize edilmiştir. Bu bilgiler, burada kaynak olarak kullanılan Türk Hava Kuvvetleri'nin İngilizce Wikipedia maddesinden alınmıştır.

Modern üs, Konya şehrine yaklaşık 18 km uzaklıktaki Anadolu platosunda bulunan 3. Ana Jet Üssü Komutanlığı'dır. Jet üssünün kuruluş tarihi resmi bir kaynaktan teyit edilememiş ve açık bırakılmıştır. Kesin olan şey, Devlet Havaalanları İdaresi'nin (DHMİ) Konya Havalimanı'nı (ICAO LTAN, IATA KYA) ortak sivil ve askeri havaalanı olarak açtığı 2000 yılından beri havaalanının sivil trafikle paylaşıldığıdır.

DHMİ, havaalanının konumunu 37°58'50’ Kuzey, 32°33'45” Doğu olarak vermektedir. Askeri faaliyetlerin yanında sivil trafik mütevazıdır: Wikipedia, DHMİ istatistiklerine atıfta bulunarak, 2025 yılı için 970.227 yolcu ve 7.136 uçak hareketi, 2018 yılında ise yaklaşık 1,16 milyon yolcu ile zirve yaptığını belirtmektedir. Havaalanı bölümleri abonelik gerektirdiğinden, Türk AIP'den pist verileri okunamamıştır.

Bugün üs, dört Türk hava birliğine ev sahipliği yapıyor: Boeing 737 AEW&C uçaklarıyla 131. Filo, F-16'larla 132. Filo (Türk Yıldızları gösteri filosu) ve Cougar ve UH-1H helikopterleri ile CN-235'lerle arama kurtarma görevi yapan 135. Filo. Phantom döneminde, Konya'daki 131 ve 132. Filolar, Birim Raporu'na göre F-4E uçakları kullanıyordu; ancak F-16.net, 132. Filo'nun 1990'da dağıtıldığını ve 1992'de yeniden kurulduğunu kaydediyor, bu nedenle Konya'daki Phantom yılları burada kesin olarak tarihlendirilmiyor.

Anadolu Kartalı, Türkiye'nin Nellis'teki ABD Kızıl Bayrak tatbikatındaki deneyiminden doğmuştur. İlk tatbikat 18-29 Haziran 2001 tarihleri arasında Konya'da Türkiye, İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri'nin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Milavia'nın 2016 tatbikatına ilişkin raporunda, tatbikatın amacı şu şekilde belirtilmiştir: "Deneyimsizlikten kaynaklanan pilot ve uçak kayıplarını azaltmak ve hava kuvvetleri arasındaki birlikte çalışabilirliği artırmak."“

Eğitim alanı geniştir. Milavia, bu alanı 50.000 mil kare yüzey alanı ve 50.000 fit yüksekliğe kadar, Red Flag ve Maple Flag'e benzer tam ölçekli bir tatbikat yapılmasına olanak tanıyan tehdit sistemleriyle donatılmış olarak tanımlıyor. 2001 ve 2016 yılları arasında tatbikata 14 ülke ve NATO'dan 2.600'den fazla uçak katıldı ve yaklaşık 22.870 sorti gerçekleştirildi. 2019 yılı itibarıyla Savunma Türkiye'si 41 dönem, 15 ülke ve yaklaşık 24.000 sorti kaydetti.

Konuk listesi Türk diplomasisini takip etti. İsrail ilk katılımlara uçtu, ancak Ekim 2009'daki AE-09/3'ün uluslararası aşamasından üç gün önce Türkiye bunu erteledi ve İsrail, İtalya ve Amerika Birleşik Devletleri katılmadı. Nisan 2012'de Türk Deniz Kuvvetleri ilk kez katıldı ve Eylül ve Ekim 2010'da Çin Su-27'leri, Türk F-4E'leriyle birlikte Konya'da eğitim yaptı, ancak Türkiye bunu Anadolu Kartalı tatbikatı olarak saymadı.

2016 yılında (30 Mayıs - 10 Haziran, İtalya, Pakistan, Suudi Arabistan, Hollanda ve NATO'nun katılımıyla) düzenlenen tatbikatın ardından seri durakladı; 2019'da ABD'nin altı F-15E, Pakistan'ın altı JF-17 ve Ürdün'ün üç F-16 göndermesiyle geri döndü. 2020 tatbikatı COVID-19 nedeniyle iptal edildi. 23 Haziran - 4 Temmuz tarihleri arasında düzenlenen 2025 tatbikatına ABD F-16'ları, Katar Typhoon'ları, Azerbaycan Su-25'leri, Macaristan Gripen'leri, Suudi Arabistan F-15'leri ve DefenceTurk'e göre Akıncı ve ANKA-S insansız hava araçları katıldı.

Hürriyet Gazetesi'ne göre, Türkiye 23 Temmuz 2003'te 1,6 milyar TL'nin üzerinde bir değerle dört adet Boeing 737 havadan erken uyarı ve kontrol uçağı siparişi verdi. Türk sanayisinin büyük bir payı vardı: Türk Havacılık ve Uzay Sanayii, Havelsan, Aselsan, Mikes ve Türk Hava Yolları. Wikipedia sözleşmeyi Kasım 2006 tarihine tarihlendiriyor; burada Türk basınının 2003 tarihi kullanılmış ve aradaki fark belirtilmiştir.

İlk Barış Kartalı, yaklaşık altı yıl gecikmeyle 31 Ocak 2014'te Konya'ya ulaştı. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, 21 Şubat 2014'te 3. Ana Jet Üssü'ndeki teslim törenine katıldı. Türkiye'nin yaklaşık 1400 milyon TL gecikme cezası talep ettiği bildirildi; Savunma Bakanı İsmet Yılmaz, Boeing'in yalnızca şirketin hatasından kaynaklanan gecikmeler için ödeme yapması gerektiğini söyledi ve yetkililer herhangi bir miktarın kararlaştırıldığını reddetti.

Teslimatlar hızla gerçekleşti. İkinci uçak Mayıs 2014'te Boeing'in filonun ana işletme üssü olarak adlandırdığı yere, üçüncüsü 4 Eylül 2014'te ve dördüncüsü 9 Aralık 2015'te geldi. Dört uçak da pusula yönlerinin adlarıyla adlandırıldı: Kuzey, Güney, Doğu ve Batı. Yayınlanan radar menzil değerleri farklılık gösteriyor; 2014 teslimat raporunda 600 km, 2016 raporunda ise 500 km olarak belirtiliyor, bu nedenle her ikisi de verilmiştir.

Temmuz 2016'da Güney, İncirlik'ten gelen bir Türk tanker uçağıyla yakıt ikmali yaparak Varşova'daki NATO zirvesi üzerinde 23 saatlik gözetleme göreviyle ilk yurtdışı görevini gerçekleştirdi. O zamandan beri Anadolu Kartalı'nda sürekli olarak kullanılan bu uçak tipi, Ocak 2018'de 3. Ana Jet Üssü'nden kalkan savaş uçaklarıyla Suriye'deki Zeytin Dalı Operasyonu'nun açılış saldırılarına katıldı.

Türk Yıldızları, Konya'daki 132. Filo bünyesinde doğdu. 3. Ana Jet Üssü'nde akrobasi ekibi kurulmasına 11 Eylül 1992'de onay verildi ve dört NF-5 uçağından oluşan bir ekip kurma emri 7 Kasım 1992'de verildi. Eğitim 25 Aralık 1992'de başladı; ilk gösteri 18 Haziran 1993'te Ankara'da yapıldı. Ekip daha sonra kendi filosu haline geldi; Hürriyet Daily News ve Wikipedia'da 134. Filo, Kokpitteyiz'de ise 133. Filo olarak geçiyor.

Ekip şu anda yedi adet tek kişilik NF-5A 2000 ve altı adet çift kişilik NF-5B 2000 uçağına sahip ve dünyada süpersonik jetlerle gösteri yapan az sayıdaki ekipten biri. 24 Ağustos 2001'de Bakü'de bir milyondan fazla kişiye ulaşarak rekor bir kalabalık toplamıştı. TAI Hürjet, bir sonraki uçak olarak planlanıyor. 8 Eylül 2016'da, daha önce dördüncü pilot olarak görev yapan Binbaşı Esra Özatay, Türk Hava Kuvvetleri'nde bir filoya komuta eden ilk kadın olarak göreve başladı.

Alçak irtifada akrobasi uçuşları yapmanın bir bedeli vardır ve bu bedel Konya'da ödenmiştir. Daily Sabah 2022'de, ekibin tarihindeki iki ölümcül kazanın da Konya ilinde meydana geldiğini bildirmişti; Wikipedia ise bu kazaları 13 Mart 2012 ve 7 Nisan 2021 tarihlerine tarihlendiriyor. 2022 ve 2024 yıllarında üs yakınlarında iki NF-5 daha kayboldu, ancak pilotlar ölmedi; 2024'teki kazada ise yerdeki bir çavuş hayatını kaybetti.

SoloTürk, 132. Filo'ya ait F-16C solo gösterisidir. Akıncı'da başlayan gösteri, ilk olarak 15 Nisan 2011'de hava kuvvetlerinin yüzüncü yıl dönümü kutlamaları kapsamında halka açık olarak sergilendi ve darbe girişiminin ardından Akıncı'nın savaş uçağı üssü olarak kapatılmasıyla Ekim 2016'da Konya'ya taşındı. 21 Mayıs 2022'de F-16 ile Cobra manevrasını gerçekleştiren ilk ekip olduğunu iddia ediyor.

NATO'nun Geilenkirchen'deki E-3A birimi, Konya, Yunanistan'daki Aktion ve İtalya'daki Trapani olmak üzere üç ileri operasyon üssüne sahiptir. NATO, IŞİD'e karşı Küresel Koalisyon için ilk AWACS uçuşunun 20 Ekim 2016'da Konya'dan gerçekleştirildiğini ve desteğin Mayıs 2022'de durdurulduğunu belirtiyor. NATO'nun kendi hava komutanlığı ise yalnızca 10 Kasım ile 17 Aralık 2021 tarihleri arasında Konya'dan iki E-3A ve 65 personelin uçuş gerçekleştirdiğini bildiriyor.

İleri üs daha önce de önemliydi. Türkiye 2003 Irak savaşı öncesinde 4. Maddeyi yürürlüğe koyduğunda, NATO, Wikipedia'nın Operasyon Gösterici Caydırma hakkındaki anlatımına göre (NATO bilgi notuna atıfta bulunarak), 26 Şubat - 3 Mayıs 2003 tarihleri arasında Konya'ya AWACS uçakları gönderdi. Patriot bataryaları ise Konya'ya değil Diyarbakır ve Batman'a gönderildi.

Konya'daki Müttefik mürettebatı 2017'de siyasi bir mesele haline geldi. Türkiye, Alman milletvekillerinin İncirlik'e girişini reddettikten ve Almanya Tornado uçaklarını Ürdün'e taşıdıktan sonra, Ankara ayrıca 14 Temmuz 2017'de yaklaşık iki düzine Alman askerinin NATO AWACS uçaklarıyla uçtuğu Konya'ya yapılacak Bundestag ziyaretini de reddetti. Ziyaret, 8 Eylül 2017'de yalnızca NATO'nun himayesinde, Genel Sekreter Yardımcısı Rose Gottemoeller başkanlığında, yedi milletvekilinin katılımıyla ve basın mensupları olmadan gerçekleşti.

Hava savunması da bunu takip etti. Haziran 2026'da Hürriyet Daily News, İtalyan yapımı SAMP/T karadan havaya füze sisteminin Konya'ya konuşlandırılacağını ve böylece Türkiye'deki NATO bağlantılı hava savunma unsurlarının sayısının İncirlik ve Malatya'daki Patriot sistemleriyle birlikte dörde çıkacağını bildirdi. Mart 2012'de Spangdahlem'deki ABD 480. Avcı Filosu'na ait 15 F-16'nın katıldığı Anadolu Şahini tatbikatı, müttefiklerin üssü ne kadar düzenli olarak kullandığını gösteriyor.

Konya, Ankara yakınlarındaki Akıncı'dan yönetilen 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin merkezi değildi, ancak ardından gelen tasfiye Konya'ya da ulaştı. Ekim 2016'da polis, Konya üssüne odaklanan bir operasyonda 47 askeri gözaltına aldı; bunlardan 29'u tutuklandı. Bir hafta sonra, 27 Ekim'de, savcılar üsse odaklanan ve 17 ilde yayılan bir başka operasyonda 71 teğmen ve iki albay hakkında tutuklama emri çıkardı. O zamana kadar ülke genelinde 300'den fazla pilot görevden alınmış veya tutuklanmıştı.

Konya eğitim alanı, diğer üslerden de mürettebat kayıplarına sahne oldu. 5 Mart 2015'te Eskişehir'den gelen modernize edilmiş bir F-4E, kalkıştan bir saatten kısa bir süre sonra Konya ilinde düştü ve pilotlar Mustafa Tanış ve Mustafa Delikanlı hayatını kaybetti. Savunma Bakanı İsmet Yılmaz, hava kuvvetlerinin olayı teknik bir arıza değil, pilot hatası olarak değerlendirdiğini söyledi. Şubat ayında Malatya'da iki RF-4E'nin kaybedilmesinin ardından, bu kaza 12 Mart 2015'te RF-4E filosunun hizmetten çekilmesine yol açtı.

Bu durum, herhangi bir taktik üssünde tanıdık bir durumdur: yoğun alçak uçuş, ziyaret uçakları ve gösteri eğitimleri riski yoğunlaştırır. 2021 ve 2024 Türk Yıldızları kazalarına ilişkin soruşturma sonuçları yayınlanmamıştır; Milli Savunma Bakanlığı her iki olayda da soruşturma başlattığını duyurmuş olup, burada yalnızca yetkililer ve basın tarafından bildirildiği kadarıyla aktarılmıştır.