Portekiz Hava Kuvvetlerinin katıldığı her savaş
1961'den 1974'e kadar Afrika'da hava kuvvetlerinin yürüttüğü savaşlardaki hareketler, sömürge savaşını bir kurtuluş savaşı olarak değerlendirmiş ve hava harekatına ilişkin anlatımları Portekiz'inkilerden farklılık göstermiştir. Resmi kayıtlarda konsolide edilmiş bir sorti veya kayıp rakamı mevcutsa, burada verilmiştir; anlatımlar uyuşmuyorsa, aralık gösterilmiş ve uyuşmazlığın nedeni belirtilmiştir. Boş hücreler, savaşın az olmasından değil, hiçbir rakamın doğrulanamaması nedeniyle boştur.
1917'deki Batı Cephesi'nden günümüzdeki NATO hava polisliğine kadar.
| Anlaşmazlık | Yıllar | Aykırı | Ana uçak | Çıkışlar | Uçak kayboldu | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Birinci Dünya SavaşıBatı Cephesi'ndeki Portekizli havacılarOrdu Havacılık (Aeronáutica Militar) ve Deniz Havacılığı | 1917–1918 | Almanya | Müttefik savaş uçakları, FBA deniz uçakları | |||
|
Portekizli pilotlar Fransa'daki Müttefik birlikleriyle uçtu; donanma Lizbon'dan ve Fransız deniz havacılığıyla birlikte São Jacinto'dan denizaltı karşıtı devriye uçuşları gerçekleştirdi. Portekiz 1916'da savaşa girdi ve uçuşları çoğunlukla Portekiz filolarından ziyade Müttefik birliklerine bağlı bireyler tarafından gerçekleştirildi. Teğmen Santos Leite, 17 Temmuz 1916'da ilk Portekiz askeri uçağı uçuşunu gerçekleştirdi. Batı Cephesi'nde uçan Yüzbaşı Óscar Monteiro Torres, Wikipedia'nın aktardığına göre Portekiz Hava Kuvvetleri'nin kendi özetine göre iki Alman uçağını düşürdükten sonra Kasım 1917'de vurularak öldürüldü. 28 Eylül 1917'de havacılık hizmetini kuran ve o kış iki FBA deniz uçağı alan donanma, denizaltı karşıtı devriye uçuşları yaptı; Nisan 1918'den itibaren Fransız deniz havacıları Aveiro yakınlarındaki São Jacinto'dan, Amerikan kuvvetleri ise Azor Adaları'ndan görev yaptı. Savaş, Portekiz'e eğitimli pilotlar ve uzun menzilli uçuşa olan ilgi kazandırdı; donanma bu ilgiyi 1922'de Güney Atlantik geçişiyle gösterdi. Sonuç Portekiz savaşı galip olarak bitirdi; hava kuvvetleri o dönemde hala çok küçüktü. Monteiro Torres'in zaferleri, kesin ölüm tarihi ve birlikte uçtuğu birlikler birincil kaynaklarla karşılaştırılmamıştır.
|
||||||
| İkinci Dünya Savaşı'ndaki tarafsızlık ve Azor AdalarıAzor savaşçı birlikleriKara Kuvvetleri Havacılığı ve Deniz Kuvvetleri Havacılığı | 1939–1945 | Gloster Gladiator, Curtiss 75A-4, Hawker Hurricaneve 1 tane daha | ||||
|
Tarafsız Portekiz'in hava sahasını ve Azor Adaları'nı savundu; 1943'ten itibaren Lajes'te önce İngiliz, ardından Amerikan uçaklarına ev sahipliği yaptı. Portekiz 1939 ile 1945 yılları arasında hiçbir zaman savaş halinde olmadı, ancak Azor Adaları her iki taraf için de stratejik açıdan değerliydi ve 1941'de Lizbon adaları takviye etti: Haziran ayında her biri 15 Gloster Gladiator'dan oluşan iki keşif savaş uçağı filosu ve Ekim ayında 12 Curtiss 75 Mohawk'tan oluşan üçüncü bir filo adalara gönderildi; Rabo de Peixe ve Lajes 1942'de hava üssü oldu. Ekim 1943'te, İngiliz-Portekiz ittifakı kapsamında, İngiliz kuvvetleri Lajes'e geldi ve pisti uzatmak için çelik kalaslar döşedi ve Haziran 1944 sonuna kadar 1900'den fazla Amerikan uçağı buradan geçti. Portekiz'e teslimat veya savaş uçuşları için inen uçaklar alıkonuldu ve genellikle hizmete alındı: Airacobra, P-38, Liberator, bir Wellington ve Hudson uçakları o dönemin listesinde yer alıyor. İngiltere'nin işbirliği karşılığında ödediği bedel kısmen savaş uçaklarından oluşuyordu: 1942'den itibaren Spitfire'lar ve 1943'ten itibaren 100'den fazla Hurricane. Sonuç Portekiz tarafsız kaldı; Lajes kalıcı bir Müttefik üssü oldu ve Portekiz, alıkoyduğu düzinelerce uçağı elinde tuttu. Portekiz tarafsızdı, bu nedenle bu kayıt savaş zamanındaki konuşlandırmaları kaydediyor, çatışmaları değil.
|
||||||
| Portekiz Sömürge Savaşı: Angola ve MozambikGuerra do Ultramar; Angola ve Mozambik'te bağımsızlık savaşları.Portekiz Hava Kuvvetleri (2. ve 3. Hava Bölgeleri) | 1961–1974 | MPLA, FNLA, UNITA ve FRELIMO | F-84G, PV-2 Harpoon, B-26 Invaderve 7 tane daha | |||
|
Bağımsızlık hareketlerine karşı orduyu desteklemek amacıyla kara saldırısı, keşif, nakliye, paraşütçü saldırısı ve tıbbi tahliye uçuşları gerçekleştirdi. 1961 yılının başlarında kuzey Angola'da ayaklanma başladığında, hava kuvvetlerinin Luanda'da birkaç PV-2 Harpoon ve P2V Neptune uçağı vardı; F-84G Thunderjet'ler aynı yıl BA9 Luanda'ya taşındı ve yıllarca çeşitli şekillerde orada uçtu. Hava kuvvetleri Afrika'yı hava bölgelerine ayırdı — 2. bölge Angola ve São Tomé için, 3. bölge Mozambik için — ana üsleri Luanda, Negage, Henrique de Carvalho, Beira ve Lourenço Marques'teydi. guerracolonial.pt, 1960'larda Afrika'da yaklaşık 20.000 hava kuvvetleri personeli ve 150 uçak olduğunu belirtiyor. Sitede "Pardal Operasyonu" olarak adlandırılan operasyonla 1965 yılında gizlice yedi adet B-26 Invader uçağı elde edildi ve 1966'dan itibaren G.91'ler geldi. Wikipedia'ya göre, 1972 yılına gelindiğinde Angola komutanlığının 30 helikopteri, 44 hafif uçağı, 13 nakliye uçağı, altı hafif bombardıman uçağı ve dört jet savaş uçağı vardı: bir jet gücünden ziyade Alouette, Do 27 ve T-6'lardan oluşan bir isyan karşıtı hava kuvveti. Helikopterle taşınan paraşütçüler en etkili araçlarıydı. Hava kuvvetlerinin savaştığı hareketler (Angola'da MPLA, FNLA ve UNITA, Mozambik'te FRELIMO) bunu bir kurtuluş savaşı olarak gördüler ve köylere yönelik hava saldırılarına ilişkin anlatımları Portekiz'inkilerden farklıydı; bu konu burada çözüme kavuşturulmamıştır. Sonuç Savaş, 25 Nisan 1974'teki Karanfil Devrimi ile sona erdi; Mozambik Haziran'da, Angola ise Kasım 1975'te bağımsızlığını kazandı. Hava kuvvetlerine ait sorti ve kayıp toplamlarına ilişkin resmi bir kaynak bulunamadı; harekat bölgesine göre uçak sayıları yıl ve kaynağa göre değişiklik göstermektedir. Hava harekatının siviller üzerindeki etkisine dair çelişkili açıklamalar incelenmemiştir.
|
||||||
| Portekiz Sömürge Savaşı: Gine1973 Strela kriziPortekiz Hava Kuvvetleri (Zona Aérea da Guiné e Cabo Verde) | 1961–1974 | PAIGC | F-86F, Fiat G.91, T-6ve 3 tane daha | |||
|
PAIGC'ye karşı orduya yakın hava desteği, engelleme, nakliye ve tahliye sağlama. Gine en küçük ve en zorlu harekat alanıydı. Ağustos 1961'de sekiz F-86F Sabre uçağı Bissalanca'ya gitti ve 577 sorti uçuşu yaptı. Ancak, NATO tarafından Afrika'da sağlanan jetlerin kullanımına yönelik Amerikan itirazları, Ekim 1964'te geri çekilmelerine neden oldu. 1966'dan itibaren yerlerini 121. "Tigre" Filosu'nun G.91'leri aldı. Belirleyici değişiklik Mart 1973'te, PAIGC'nin Sovyet SA-7 Strela omuzdan fırlatılan füzelerini kullanmaya başlamasıyla yaşandı. 25 Mart'ta Teğmen Miguel Pessoa'nın G.91'i vuruldu; fırlatma koltuğunu kullandı, bacağını kırdı ve ertesi gün kurtarıldı. 28 Mart'ta Yarbay Almeida Brito, G.91'i havada imha edildiğinde hayatını kaybetti. 6 Nisan'da Guidage'ın tahliyesi sırasında iki Do 27 ve bir T-6 kaybedildi. G.91 filosunun sayısı 11'den dokuza düştü ve Temmuz ayında iki takviye uçağı geldi. Pilotlar daha yüksekten bombalamaya başladı, 10.000 fitten giriş yapıp 6.000 fitte bombayı bıraktılar ve fırlatmaları izlemek için her zaman çiftler halinde uçtular. Operasyonlar ayda ortalama 130 saat sürdü, ancak ordunun bağlı olduğu hava üstünlüğü ortadan kalkmıştı. Sonuç Portekiz, devrimden sonra 26 Ağustos 1974'te Gine-Bissau'nun bağımsızlığını tanıdı. Kayıplara ilişkin ayrıntılar, José Matos tarafından yapılan ve bir gaziler blogunda yeniden yayınlanan bir araştırma makalesinden ve Vikipedi'den alınmıştır; aylık uçak sayıları hava kuvvetleri kayıtlarıyla karşılaştırılmamıştır.
|
||||||
| Müttefik Kuvvet OperasyonuKosova ve SırbistanPortekiz Hava Kuvvetleri | 1999 | Yugoslavya Federal Cumhuriyeti | F-16A | 281 | 0 | |
|
NATO hava harekatı kapsamında muharebe hava devriyeleri ve hava gözetleme uçuşları gerçekleştirdi. Portekiz'in F-16'larla ilk muharebe görevi, ilk jetlerin gelişinden beş yıl sonra gerçekleşti. NATO hava harekatı 24 Mart 1999'da başladığında, kuzeydoğu İtalya'daki Aviano'da yaklaşık 60 pilot, teknisyen ve destek personeliyle birlikte üç F-16A bulunuyordu. Görevleri, bombalama yerine, Arnavutluk, Adriyatik, Macaristan ve eski Yugoslavya üzerinde muharebe hava devriyesi ve hava gözetimi yaparak saldırı paketlerini korumaktı. Hava kuvvetlerinin 30 yıllık F-16 geçmişi, 281 sorti ve yaklaşık 1050 saat uçuş süresi içeriyor; bazı görevler yedi saatten fazla sürüyor ve birkaç kez havadan havaya yakıt ikmali gerektiriyor. Herhangi bir silah bırakma kaydı bulunmuyor. Küçük bir katkıydı, ancak orijinal Block 15 standardında uçan yeni savaş uçağı gücünün, Monte Real'den uzakta NATO operasyonlarını konuşlandırabileceğini ve sürdürebileceğini kanıtladı. Sonuç Yugoslavya, Haziran 1999'da NATO'nun şartlarını kabul etti. Resmi açıklamada Portekiz F-16'larının herhangi bir hedefi vurup vurmadığı belirtilmiyor; burada da herhangi bir iddia öne sürülmedi.
|
||||||
| NATO hava polisliği ve güvence önlemleriBaltık ülkeleri, İzlanda, Romanya ve PolonyaPortekiz Hava Kuvvetleri | 2007– | F-16AM/BM | 0 | |||
|
Müttefik hava sahasını genellikle dört uçaktan oluşan F-16 birlikleriyle koruyor. F-16 filoları 201 ve 301, Baltık ülkelerinin ittifaka katılımından üç yıl sonra, 1 Kasım 2007'de Litvanya'daki Šiauliai'den NATO'nun Baltık Hava Polisliği görevini devraldı. Wikipedia'nın rotasyon listesi, Portekiz birliklerinin 2007, 2014 (altı uçak), 2016, 2018, 2021, 2023, 2024 ve 2025 yıllarında orada ve 31 Mart 2026'dan itibaren Estonya'daki Ämari'de, genellikle dört F-16AM ile konuşlandığını gösteriyor. Hava kuvvetlerinin 30 yıllık tarihinde, ilk konuşlanmadan sonra altı Baltık konuşlanması daha kaydedildi; ikisi İzlanda'ya, dördü de 2014'ten sonra NATO güvence önlemleri kapsamında Romanya ve Polonya'ya yapıldı. Yurtiçinde, Monte Real üssü F-16'ları hızlı tepki alarmında tutuyor. Küçük bir filo için bu rotasyonlar ağır bir yük ve bu da değiştirme tartışmasının önemli olmasının nedenlerinden biri. Sonuç Devam edelim; 2026 seferi Estonya'nın Ämari kentinden gerçekleşti. Vikipedi'nin listesi ile hava kuvvetlerinin sayımı biraz farklılık gösteriyor; daha sonraki rotasyonlar tarihlendirilmek yerine özetlenmiştir.
|
||||||
Bu aramayla eşleşen hiçbir sonuç bulunamadı.
Her rakam kontrol edildi.
- Força Aérea, 30 Anos F-16: Müttefik KuvvetAviano'da üç adet F-16A; 281 sorti; 1.050 saat.
- Força Aérea, 30 Anos F-16: NATO Savunması2007'den itibaren Baltık ülkeleri ve altı ülke daha; İzlanda iki kez; Romanya ve Polonya ise dörder kez.
- Guerra Colonial: Bir Força Aérea ea Guerra ColonialHava bölgeleri ve üsleri; 20.000 adam ve 150 uçak; F-86 ile 577 sorti; G.91; B-26; Noratlas; helikopterler.
- Luís Graça ve Guiné Dostları: Son olarak Fiat G-91, Bölüm I (José Matos)Strela'nın 25 ve 28 Mart ile 6 Nisan 1973 tarihlerindeki kayıpları; taktikler; G.91 gücü.
Veriler 29.09.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Portekiz Hava Kuvvetlerine geri dönelim..