Çoğu hava üssü, ulaşabileceği yerlere göre konumlandırılır. Cold Lake ise çevresine göre konumlandırılmıştı. 1952'de Kanada Kraliyet Hava Kuvvetleri, Alberta'nın Lakeland bölgesinde kimseye isabet etmeden gerçek mühimmat bırakabileceği bir yer aradı ve Saskatchewan sınırındaki eski Grand Centre kasabasının batısında bir noktaya karar verdi. Kriterler düşük nüfus yoğunluğu, erişilebilirlik, hava koşulları, uygun arazi ve her şeyden önemlisi, başka kimsenin ihtiyaç duymadığı bir araziydi. Personel 31 Mart 1954'te geldi ve RCAF Cold Lake Üssü'ndeki operasyonlar o gün başladı.

Ertesi yıl Ottawa, Alberta ve Saskatchewan ile 180 kilometre uzunluğunda ve 65 kilometre genişliğinde, yaklaşık 11.700 kilometrekarelik bir alan için anlaşma imzaladı ve bu alan Cold Lake Hava Silahları Menzili oldu. Resmi kayıtlarda, yer seçiminin Yerli halk rezervlerinden kaçınmaya çalışılmasına rağmen, menzilin geleneksel Yerli ve antlaşma alanlarını kapsadığı ve etkilenen Yerli halklara sonunda tazminat ödendiği özellikle belirtilmektedir.

Havaalanı bir yer adından ziyade bir kişinin adını taşıyor: Cold Lake/Grup Kaptanı RW McNair Havaalanı, Saskatchewan doğumlu Spitfire pilotu ve İkinci Dünya Savaşı'nın önde gelen Kanadalı aslarından biri olan Robert Wendell "Buck" McNair'in adını almıştır. Moose Jaw ve Valcartier'deki helikopter pisti ile birlikte, Kanada'da bir bireyin adını taşıyan sadece üç askeri havaalanından biridir.

Uçuş görevi yaklaşık her on yılda bir değişti. 1950'ler ve 1960'ların başları, CF-100 Canuck her türlü hava koşulunda görev yapabilen önleme uçağı için mürettebat eğitimiyle geçti. 1962'den itibaren CF-104 Starfighter, üssü Kanada'nın Batı Almanya'daki nükleer saldırı ve keşif taahhüdünün merkezi haline getirdi. 1982'den beri Hornet üssü olan üs, 2020'lerin sonlarından itibaren F-35 üssü olacak. Hangarlarından altısı ve kıdemli astsubay binası 2000 ve 2001 yıllarında federal miras listesine alındı.

Cold Lake Hava Silahları Menzili, Kanada'daki en büyük kontrollü askeri hava sahası bloğudur ve içeriği "bombardıman menzili" ifadesinin çağrıştırdığından çok daha ayrıntılıdır. 640'tan fazla ayrı hedef ve yaklaşık 100 gerçekçi hedef kompleksi içerir: pistleri, asfaltı, park halindeki uçakları, dağıtım alanları ve binaları ile tamamlanmış yedi simüle edilmiş havaalanı, tanklar da dahil olmak üzere mekanize ekipman, simüle edilmiş radar sahaları ve füze fırlatıcıları, sahte endüstriyel tesis ve komuta kontrol merkezleri. Bir ekip, gerçek bir havaalanına benzeyen bir şeye saldırabilir ve doğru kısmını vurup vurmadıklarına göre puanlandırılır.

Nevada'nın Amerikan dağ sıralarına çöl dendiği yerde, Cold Lake yoğun boreal ormanları ve binlerce göl sunuyor. Bu her zaman vurgulanan noktaydı: arazi Kuzey Avrupa'ya benziyor ve Soğuk Savaş'ın büyük bölümünde Kanadalı savaş uçağı mürettebatının savaşmayı beklediği yer Kuzey Avrupa'ydı. Ayrıca soğuk olması da kendi başına bir eğitim değeri taşıyor; NASA ve Avrupa Uzay Ajansı astronotları bölgeyi kış hayatta kalma eğitimi için kullandılar.

Cold Lake, 1980'lerde ABD Hava Kuvvetleri'nin yeni geliştirilen havadan fırlatılan seyir füzelerinin testleri için burayı son durak olarak kullanmasıyla uluslararası haberlere konu oldu. Silahlar, Beaufort Denizi üzerindeki bombardıman uçaklarından bırakılıyor ve Mackenzie Nehri vadisinden, araziyi takip ederek, yerden birkaç on metre yükseklikte uçuyordu. Uçuş yolu boyunca bulunan barış grupları ve yerli halklar, testlerin Kanada'yı istikrarsızlaştırıcı bir silahlanma yarışına dahil ettiğini savunarak itiraz etti. Kanada Federal Mahkemesi 1983'te testlerin devam edebileceğine karar verdi ve ardından Kanada hava sahasının kullanımını kapsayacak şekilde Kanada-ABD Test ve Değerlendirme Programı imzalandı.

Bu atış alanı hiçbir zaman sadece hava kuvvetlerine ait olmadı. Yerli gruplar, üzerinde anlaşılan kullanım düzenlemeleri uyarınca burada avlanıyor ve 1990'lardan beri petrol ve doğalgaz endüstrisi de bombaların altına yerleşti: Canadian Natural Resources, atış alanı sınırları içindeki Primrose ve Wolf Lake'de döngüsel buhar uyarımı ve buhar destekli yerçekimi drenaj projeleri yürütüyor ve diğer üreticiler de alanın bazı kısımlarında faaliyet gösteriyor. Balıkçılık ve ağaç kesimi de aynı arazi için rekabet ediyor. Tüm bunları canlı silah teslimatı ile birlikte yönetmek artık 4. Kanat'ın işinin kalıcı bir parçası.

Red Flag tatbikatı, ABD Hava Kuvvetleri'nin Vietnam'da yaptığı bir araştırmadan doğdu; araştırmaya göre, savaş kayıplarının yaklaşık yüzde doksanı pilotların ilk on görevinde gerçekleşiyordu ve eğer bir mürettebata barış zamanında bu on görevi yapma fırsatı verilirse, gerçek savaşlarda hayatta kalma olasılıkları çok daha yüksek oluyordu. Kanada bu fikri neredeyse anında kopyaladı. Tatbikat, 1977'de Red Flag North olarak tasarlandı ve 1978'deki ilk uygulamasında Maple Flag olarak yeniden adlandırıldı. 1987 yılına kadar yılda iki kez, daha sonra ise yıllık olarak düzenlendi.

Hava kuvvetlerinin daha acil bir görevi olduğunda iptal edildi; bu da Kanada savunma politikasının adil bir özetidir: 1991'de Körfez Savaşı için, 1999'da Kosova üzerindeki Müttefik Kuvvetler Operasyonu için, 2011'de Libya üzerindeki Mobil Operasyonu için ve 2015'te Etki ve Güvence Operasyonları için. Altyapı ve görev güncellenebilsin diye 2019'da tekrar askıya alındı.

Son dönemde gerçekleştirilen tek bir tatbikatın rakamları ölçeği gösteriyor. Maple Flag 2016, 30 Mayıs - 24 Haziran tarihleri arasında gerçekleştirildi ve 1.300'den fazla Kanada Silahlı Kuvvetleri personeli ile ABD Hava Kuvvetleri ve Deniz Piyadeleri, İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri, Fransız Hava Kuvvetleri, Alman paraşütçüleri ve bir Belçika topçu birliği de dahil olmak üzere altı müttefik ve ortak ülkeden 400'den fazla personel katıldı. Tatbikat, 1.137 sorti ve 1.945,08 uçuş saati üretti, 1.063 simüle edilmiş hava-hava vuruşu kaydetti, 257 hedef kompleksine saldırdı, sekiz gerçek ve 69 etkisiz mühimmat bıraktı ve havada 1.070.400 lb yakıt taşıdı.

Karşıt güç el değiştirdi. 64. Saldırı Filosu'na ait Amerikan F-16'ları yıllardır Redland'da uçuyordu, ancak Ekim 2017'de Discovery Air Defence, Kanada'nın düşman hava kuvvetlerine modernize edilmiş Alpha Jet'ler sağlamak üzere on yıllık Sözleşmeli Hava Eğitim Hizmetleri sözleşmesini kazandı. Yüklenicinin uçakları (Alpha Jet'ler ve A-4 Skyhawk'lar, şimdi Top Aces adı altında) Cold Lake'te konuşlandırılmış durumda; bu da üssün, hava kuvvetlerine ait olmayan jetlere kalıcı olarak ev sahipliği yaptığı anlamına geliyor.

Cold Lake, Kanada'da bir pilotun savaş pilotu olarak yetiştirildiği tek yerdir. 410 Taktik Savaş Uçağı Operasyonel Eğitim Filosu, Hornet tipi uçak geldiğinden beri bu dönüşüm kursunu yürütüyor ve Savaş Uçağı Operasyonel Test ve Değerlendirme Filosu da aynı pistte silahların, yazılımların ve taktiklerin testini yapıyor. 2007 yılında bir televizyon ekibi, Jetstream serisi için 410 kursundaki sekiz öğrenciyi takip etti ve bu, Kanada'da kursun gerekliliklerine dair kamuya açık en yakın kayıt olma özelliğini koruyor.

Dönüşüm kursunun öncesinde hazırlık eğitimi vardı ve kaybolan kısım da bu oldu. 419 Filosu, 2 Mayıs 1975'te Cold Lake'te taktik savaş uçağı eğitim filosu olarak yeniden kuruldu, CF-5 tipi uçaklar 1995'te emekliye ayrılana kadar bu uçakları kullandı, daha sonra faaliyetlerine son verdi ve 23 Temmuz 2000'de NATO Kanada Uçuş Eğitimi programı kapsamında dokuz adet CT-155 Hawk ile yeniden kuruldu. 8 Mart 2024'te faaliyetlerini durdurdu ve askıya alındı, Hawk da onunla birlikte Kanada hizmetinden ayrıldı.

Sonuç açık ve net: Kanada'nın yerli savaş uçağı hazırlık eğitimi yok. Öğrenciler Teksas'taki Sheppard Hava Kuvvetleri Üssü'nde bulunan Euro-NATO Ortak Jet Pilot Eğitimine, Finlandiya'ya ve İtalya'daki Uluslararası Uçuş Eğitim Okuluna gönderiliyor, ardından Hornet eğitimi için Cold Lake'e geri dönüyorlar. Hava kuvvetleri, 2030'ların başlarında yeni bir eğitim uçağıyla 419 numaralı üssü yeniden faaliyete geçirmeyi planlıyor.

Filo, Kanada savaş düzeninde en ağır isimlerden birini taşıyor. 419 numaralı filo, 1941'de Mildenhall'da kuruldu, Bombardıman Komutanlığı ile 4.325 operasyonel sorti gerçekleştirdi ve bu sortilerde 129 uçak kaybetti. Filo, 12/13 Haziran 1944 gecesi yanan bir Lancaster uçağından mahsur kalan bir topçuyu kurtarmaya çalışırken gösterdiği kahramanlık nedeniyle ölümünden sonra Victoria Haçı ile ödüllendirilen Pilot Subay Andrew Mynarski'nin de filosuydu. "Moose" (Geyik) adı, 1942'de operasyonlarda hayatını kaybeden ilk komutanı Kanat Komutanı John "Moose" Fulton'dan geliyor ve o zamandan beri her komutan bu lakabı taşıyor.

Fiziksel çalışmalar, uçak seçilmeden önce başladı. 27 Ağustos 2020'de hükümet, Cold Lake'te gelecekteki savaş uçağı tesisleri için 9,2 milyon dolarlık bir tasarım sözleşmesi imzaladı; Bagotville için de paralel bir sözleşme 2 Ekim 2020'de imzalandı. Her iki üs de, hangi uçak seçilirse seçilsin, iki ana operasyon üssü olarak belirlendi ve her ikisine de yeni filo binaları, bakım tesisleri ve Bagotville'de özel olarak inşa edilmiş hızlı müdahale alarm merkezi gerekiyordu.

Uçak meselesi, Kanada'nın 88 adet F-35A uçağı için 1,4 trilyon 1,9 milyar dolarlık bir anlaşmayı 9 Ocak 2023'te sonuçlandırmasıyla çözüldü. Anlaşma, ekipman, bakım kurulumu, hizmetler ve altyapıyı kapsıyordu. İlk teslimatların 2026'dan itibaren yapılması ve tam operasyonel kapasiteye 2032 ile 2034 yılları arasında ulaşılması öngörülüyordu.

Ardından siyasi gelişmeler yaşandı. 14 Mart 2025'te Başbakan Mark Carney, ABD ile yaşanan gümrük vergisi anlaşmazlığının ortasında, ilk on altı uçağın ödemesinin zaten yapılmış olması ve kalan kısmın yeniden değerlendirilmesi koşuluyla, satın alma işleminin gözden geçirilmesini emretti. Eylül 2026 itibarıyla hükümet, karma bir filo da dahil olmak üzere seçenekleri hâlâ değerlendiriyor. İlk Kanada uçakları, Kanadalı pilotların eğitim alacağı Arizona'daki Luke Hava Kuvvetleri Üssü'ne gidecek; uçakların 2028'de Kanada topraklarına ulaşması bekleniyor.

Bu durum Cold Lake'te, son sayısı kimsenin açıklamadığı bir uçak için neredeyse on yıldır inşaat halinde olan bir üs anlamına geliyor. Yerini aldığı CF-188'ler, onları kullanan insanların çoğundan daha eski ve filoların, NORAD alarm taahhüdünün batı yarısını tüm bu süreç boyunca sürdürmesi gerekiyor; bu da basın bültenlerinde yer almayan tartışmanın bir parçası.