Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetlerinin katıldığı her savaş
Hava kuvvetleri 1979'dan beri savaşmadı. Kore ve Tayvan Boğazı'ndan gelen Çin iddiaları, diğer tarafın rakamlarının yanında iddia olarak verilmiştir: Pekin, 1958 için Çin Cumhuriyeti rakamlarını hiçbir zaman kabul etmedi ve Kore'ye ilişkin Amerikan analizleri Çin'in sayımından farklılık göstermektedir. Resmi kayıtlarda konsolide edilmiş bir sorti veya kayıp rakamı varsa, burada verilmiştir; hesaplar uyuşmuyorsa, aralık gösterilmiş ve uyuşmazlığın nedeni belirtilmiştir. Boş hücreler, savaşın az olmasından değil, hiçbir rakamın doğrulanamaması nedeniyle boştur.
1950'deki Kore Savaşı'nda MiG-15'lerin görev almasından, katılmadığı 1979 Çin-Vietnam Savaşı'na kadar.
| Anlaşmazlık | Yıllar | Aykırı | Ana uçak | Çıkışlar | Uçak kayboldu | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kore SavaşıMiG Alley üzerindeki hava savaşıÇin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri (Kuzey Kore ile ortak komuta altında, Çin Halk Gönüllüleri Hava Kuvvetleri olarak) | 1950–1953 | Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşmiş Milletler Komutanlığı | MiG-15, La-11, Tu-2 | 231 | ||
|
Sovyet 64. Avcı Havacılık Kolordusu ile birlikte, ağırlıklı olarak Yalu ve Chongchon arasında, MiG-15'lerle BM hava kuvvetlerine karşı savaştı. Çin, hava kuvvetleri henüz bir yıllıkken, Ekim 1950'de savaşa girdi. Sovyet 64. Avcı Uçak Kolordusu, Kasım 1950'den itibaren Çin'e bağlıydı ve ilk çatışmaların büyük bölümünü üstlendi; bu sırada Çin tümenleri eğitim gördü ve ardından muharebeye katıldı. Wikipedia'nın MiG-15 makalesi, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri'nin (PLAAF) Sabre uçaklarıyla ilk büyük çatışmasını 25 Eylül 1951'e tarihlendiriyor. Ortak komutanlığın birimleri, 211 F-86, 72 F-84 ve F-80 ve 47 diğer uçak olmak üzere toplam 330 uçağı düşürdüklerini iddia etti; bu çatışmada 231 uçak ve 116 havacı kaybedildi. Çinli as pilotlar arasında, dokuz uçağı düşürdüğü veya hasar verdiği belirtilen ve daha sonra PLAAF komutanı (1985-1992) olan 3. Avcı Uçak Tümeni'nden Wang Hai ve ilk Çinli as pilot olan Zhao Baotong yer alıyordu. Amerikan ordusunun imha edilen MiG'lere ilişkin iddiaları Sovyet, Çin ve Kuzey Kore uçaklarını birlikte kapsıyordu ve daha sonra yapılan bir RAND araştırması, Sabre'nin gerçek imha oranını genel olarak yaklaşık 1,8'e 1 olarak belirledi. Sonuç 27 Temmuz 1953'te ateşkes ilan edildi, ancak barış antlaşması imzalanmadı. Savaş, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetlerini (PLAAF) jet gücüne dönüştürdü ve ilk as pilotlarını yetiştirdi. İki tarafın iddiaları, diğer tarafın kabul ettiği kayıpları aşıyor. Çin'in toplam kayıpları ile ABD'nin iddiaları birebir eşleştirilemez, çünkü Sovyet pilotları Çin işaretli uçaklarla uçtu ve ABD'nin iddiaları milliyetleri birbirinden ayırmıyor.
|
||||||
| Birinci Tayvan Boğazı KriziYijiangshan ve Dachen AdalarıPLA Hava Kuvvetleri | 1954–1955 | Çin Cumhuriyeti | MiG-15, Tu-2, Il-10 | |||
|
Yijiangshan Adaları'nın ele geçirilmesi için hava saldırıları ve hava desteği; kıyı üzerindeki hava muharebelerinde savaş uçakları. Çin Halk Kurtuluş Ordusu (PLA), 18 Ocak 1955'teki Yijiangshan çıkarmasını ilk ortak operasyonu olarak adlandırıyor: PLA uçakları, adadaki Çin Cumhuriyeti topçu birliklerine ve iletişim hatlarına 08:00 ile 13:00 saatleri arasında saldırdı ve Çin Cumhuriyeti savaş gemilerini püskürttü. Aylar önce, 23 Temmuz 1954'te, PLA savaş uçakları Hainan açıklarında bir Cathay Pacific yolcu uçağını düşürmüş ve hayatta kalanları arayan ABD Donanması uçakları iki PLA savaş uçağını düşürmüştü. Listelenen uçak tipleri, genel olarak operasyona atfedilenlerdir; bu sayfa için ulaşılan kaynaklardan belirli tipler doğrulanmamıştır. Sonuç Çin Halk Kurtuluş Ordusu (PLA), 18 Ocak 1955'te Yijiangshan'ı ele geçirdi; Çin Cumhuriyeti (ROC), ABD Donanmasının yardımıyla Dachen Adaları'nı tahliye etti. Ulaşılabilir kaynaklarda uçak tipleri DOĞRULANMAMIŞTIR; Çin Halk Cumhuriyeti ve Tayvan Cumhuriyeti'nin hava kayıplarına ilişkin açıklamaları farklılık göstermekte ve bulunamamıştır.
|
||||||
| 1956'da Batı Siçuan'da meydana gelen bombalama.Kham'daki Tibet ayaklanmasıPLA Hava Kuvvetleri | 1956 | Tibetli isyancılar | Tu-4 | 0 | ||
|
İki Tu-4 bombardıman uçağı, Tibetli isyancıların elindeki manastırlara saldırdı. Vikipedi'nin havacılık tarihçisi Yefim Gordon'a atıfta bulunan Tu-4 makalesine göre, 1956 ayaklanması sırasında iki Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri (PLAAF) Tu-4 uçağı Lithang, Chathreng ve Bathang'daki manastırları bombaladı; bu, Tu-4'ün Çin hizmetindeki tek muharebe göreviydi. Çin hükümeti Tibet'teki operasyonlarını bir isyanın bastırılması olarak tanımlarken, Tibetli sürgünlerin anlatımları aynı olayları ulusal bir ayaklanmanın bastırılması olarak tanımlıyor. Bu sayfada herhangi bir kayıp rakamı verilmemiştir çünkü ulaşılabilir ve atfedilebilir bir kaynakta böyle bir rakam bulunamamıştır. Sonuç Çin Halk Kurtuluş Ordusu (PLA), Kham'daki ayaklanmayı bastırdı; 1959'da daha geniş çaplı Tibet ayaklanması başladı. Tek bir ikincil kaynak; hava kuvvetlerinin rolüne ilişkin Çin resmi açıklamalarına ulaşılamadı.
|
||||||
| İkinci Tayvan Boğazı KriziKinmen kriziPLA Hava Kuvvetleri | 1958 | Çin Cumhuriyeti | MiG-15, MiG-17 | |||
|
Kinmen bombardımanı sırasında boğaz üzerinde Tayvan Hava Kuvvetleri ile çatıştık. 24 Eylül 1958'de, gizli bir ABD Donanması programı kapsamında tedarik edilen yeni AIM-9 Sidewinder füzelerini taşıyan Tayvan Hava Kuvvetleri'ne ait F-86'lar, boğaz üzerinde Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri'ne ait MiG'lerle karşılaştı; Tayvan ve ABD'nin açıklamasına göre bu, havadan havaya füzelerin ilk muharebe kullanımıydı. Bir MiG-17'ye saplanıp patlamayan bir füze, Çinliler tarafından kurtarıldı ve Sovyetler Birliği'ne verildi; Sovyetler Birliği de bu füzeyi K-13 olarak kopyaladı. Kayıp rakamları Tayvan ve Amerikan kaynaklarından geliyor; Pekin, bu rakamlarla örtüşen bir açıklama yayınlamadı ve Wikipedia'da belirtilen iki rakam birbiriyle tutarlı değil. Sonuç Bombardıman gün aşırı sürdü; adalar Çin Cumhuriyeti'nin kontrolünde kaldı. Sadece bir tarafın rakamları var ve bunlar da çelişiyor.
|
||||||
| Uçuş ihlallerine karşı hava savunmasıRB-57D ve U-2 uçaklarının düşürülmesiÇin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri (yerden havaya füze birlikleri ve savaş uçakları) | 1959–1967 | Çin Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri | S-75 (SA-2), J-6 | |||
|
Tayvan ve Amerika Birleşik Devletleri adına uçan Tayvan Cumhuriyeti'ne ait keşif uçaklarını S-75 füzeleriyle düşürdü. 7 Ekim 1959'da Pekin yakınlarında Çin tarafından işletilen bir S-75 bataryası, yaklaşık 20 km mesafeden bir Tayvan Hava Kuvvetleri (ROC) RB-57D uçağını üç füze salvosuyla vurdu; bu, karadan havaya füze ile imha edilen ilk uçaktı. Çin, sırrı korumak için o dönemde bu düşürmeyi savaş uçaklarına atfetti. 9 Eylül 1962 ile 8 Eylül 1967 arasında Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri (PLAAF) füze birlikleri, Tayvan'ın Kara Kedi Filosu'na ait beş U-2 uçağını düşürdü. Binbaşılar Chen Huai, Lee Nanpin ve Yüzbaşı Huang Jungpei öldü; Yeh Changti ve Chang Liyi yakalandı ve 1982'de serbest bırakıldı. 1965'te bir J-6, Hainan yakınlarında bir ABD Hava Kuvvetleri (USAF) F-104 uçağına hasar verdi. Sonuç Tayvan'ın Kara Kedi Filosu, uçuşlar sona ermeden önce yaklaşık 220 görev gerçekleştirdi; bunların yaklaşık yarısı anakara üzerindeydi. Çin'in güney Çin üzerinde düşürüldüğünü iddia ettiği diğer insansız hava araçları ve uçaklara ilişkin rakamlar ulaşılabilir bir kaynakta bulunamadığından, bu rakamlar metne dahil edilmemiştir.
|
||||||
| Vietnam SavaşıKuzey Vietnam ve Güney Çin'in hava savunmasıHalk Kurtuluş Ordusu (uçaksavar birlikleri) ve PLA Hava Kuvvetleri | 1965–1969 | Amerika Birleşik Devletleri | J-6, J-5 | |||
|
Kuzey Vietnam'ın talebi üzerine Çin uçaksavar kuvvetleri Hanoi'yi ve ulaşım hatlarını savundu; Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri (PLAAF) savaş uçakları ise sınır yakınlarındaki ve Hainan'daki Çin hava sahasını korudu. Ho Chi Minh, Mayıs 1965'te Mao'dan uçaksavar topçu birlikleri istedi ve Çin Halk Kurtuluş Ordusu (PLA) güçleri Temmuz 1965'te Kuzey Vietnam'a girmeye başladı; Haziran 1965 ile Mart 1968 arasında 320.000'den fazla Çinli personel orada görev yaptı, 1967'deki zirve noktasında ise bu sayı 170.000'e ulaştı. Ulaşılan kaynaklarda, uçaksavar birliklerinin kaçının ordudan ziyade hava kuvvetlerine ait olduğu belirtilmemektedir. Çin'in kendi topraklarında ise, 1965'te Hainan yakınlarında bir J-6, bir ABD Hava Kuvvetleri (USAF) F-104'ünü hasara uğrattı. Sonuç Çin kuvvetleri 1969-1970 yılları arasında Kuzey Vietnam'dan çekildi. Hava kuvvetlerinin konuşlandırmadaki payı ve tüm iddialar DOĞRULANMAMIŞTIR; rakamlar düşürüldü.
|
||||||
| Çin-Vietnam Savaşı1979 sınır savaşıPLA Hava Kuvvetleri | 1979 | Vietnam | J-6, Soru-5 | |||
|
Sınırlı destek: Deng Xiaoping, donanma ve hava kuvvetlerinin savaşa katılmamasını emretti. Savaş 17 Şubat - 16 Mart 1979 tarihleri arasında sürdü. Vietnam'ın hava savunması dünyanın en güçlüleri arasındaydı ve Pekin, Moskova'nın sınırlı bir savaş görmesini istiyordu; bu nedenle Deng Xiaoping hava kuvvetlerini neredeyse tamamen savaştan uzak tuttu; Çin sınırının sadece sınırlı bir bölümünde destek uçuşları yaptı. Bu, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri'nin (PLAAF) katıldığı son savaş olarak kaldı ve hava kuvvetlerinin yokluğu, daha sonraki reformcuların modernizasyon için baskı yapmasının nedenlerinden biriydi. Sonuç Çin kara kuvvetleri 16 Mart 1979'da geri çekildi; sınır çatışmaları 1980'ler boyunca devam etti. Listelenen uçaklar o dönemde ön cephe hizmetinde olan tiplerdir; hangilerinin destek görevinde kullanıldığı kesin olarak doğrulanmamıştır. |
||||||
Bu aramayla eşleşen hiçbir sonuç bulunamadı.
Her rakam kontrol edildi.
Veriler 30.09.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetlerine geri dön.