1939'da savaş çıktığında İsveç Hava Kuvvetleri'nin Stockholm yakınlarında tek bir avcı uçağı filosu vardı: F 8. 28 Şubat 1940'ta Riksdag (İsveç Parlamentosu) iki filo daha eklemeye karar verdi: Göteborg'da F 9 ve Skåne'de F 10. Göta adı ilk olarak 1938'de Såtenäs'teki bir filo için onaylanmıştı; bu filo Skaraborg Filosu (F 7) haline geldiğinde, isim batı kıyı limanlarını savunmakla görevli yeni Göteborg filosuna geçti.

Kaynaklar, kanadın ne zaman kurulduğu konusunda hemfikir değil. İsveççe Wikipedia makalesi ve Gotland savunma tarihi derneği 1 Temmuz 1940 tarihini verirken, Braunstein'ın standart referans eserine atıfta bulunan İngilizce makale 1 Ekim 1940 tarihini veriyor. Biri kuruluş, diğeri ise hizmete giriş tarihini işaret ediyor olabilir, ancak okuduğumuz hiçbir birincil kaynak bunu kesin olarak belirlemiyor, bu nedenle bu sayfa birini seçmek yerine her iki tarihi de yayınlıyor.

Hisingen adasındaki Säve henüz hazır değildi. Havaalanı ve binalar inşa halindeyken, depo personelinin bir kısmı Göteborg'un merkezine yerleştirildi ve yeni kanadın çoğu 10 Temmuz 1940'tan itibaren Gotland'daki Fårösund'taki Bunge alanına gönderildi. İki J 8 Gloster Gladiator çift kanatlı uçak filosu eğitim filosu olarak kullanıldı ve ilk öğrenciler o Temmuz ayında geldi; filolardan biri yeni Amerikan Seversky savaş uçakları olan J 9'ları yeni teslim almıştı. İngilizce Wikipedia, Säve'ye taşınma tarihini 16 Haziran 1941 olarak belirtiyor.

Säve, İsveç'e özgü bir fikrin en bilinen örneğidir: uçakları granitin içine yerleştirmek. İngilizce Wikipedia'ya göre Hava Kuvvetleri ilk yeraltı hangarının yapımına 1941'de F 9'da başladı ve 1944'te hizmete girdi; İsveççe makale ise hangarın 1942'de hazır olduğunu ve F 9'u böyle bir hangara sahip ilk İsveç kanadı yaptığını söylüyor. Hangar tamamlanmadan önce muhtemelen sığınaklar kullanılıyordu. İkinci bir hangar ise 1947'de Stockholm'ün güneyindeki F 18'de inşa edildi.

Bu ilk hangar, Gamla berget, yani Eski Dağ olarak bilindi. Jet çağında, bir bölük J 29F Tunnan ve bir bölük J 34 Hunter uçağına ev sahipliği yaptı. Savaştan sonra Hava Kuvvetleri, uygun kaya bulunan her üste yer altı hangarları planladı, ancak planlar çok maliyetli olduğu için geri çekildi. Sonraki nesil, taktik nükleer silahlara karşı tasarlandı: hangarlar, ağır beton patlama kapılarının arkasında, 25 ila 30 metre kalınlığındaki kayanın altına inşa edilmek zorundaydı.

Säve'de bu, Kral Gustaf VI Adolf tarafından 15 Mayıs 1955'te açılan Yeni Dağ anlamına gelen Nya berget demekti. Şu anda burayı kullanan Aeroseum, yerin yaklaşık 30 metre altında olduğunu ve 70.000 metrekarelik bir arazinin altında 22.000 metrekarelik bir kompleks oluşturduğunu söylüyor. İngilizce Wikipedia, üssün tüm yeraltı alanının 8.000 metrekareden 22.000 metrekareye çıktığını belirtiyor. Nya berget'te bir J 34 bölüğü ve beş ila yedi Sk 16 Harvard eğitim uçağı bulunuyordu.

Hangarlar gizliydi. Göteborg turizm kurulu, Soğuk Savaş sırasında bu alanı "çok gizli bir savunma tesisi" olarak adlandırıyor. Hangarlar, savaş kanadından daha uzun süre varlığını sürdürdü: 1969'dan sonra Nya berget, fazla J 35 Draken uçakları için bir depo haline geldi ve İsveççe Wikipedia makalesi, kaya hangarlarının savaş teşkilatından ancak 2000 yılında ayrıldığını söylüyor. Alanın 1998 yılına kadar gizli kaldığı yönündeki yaygın iddia, okuyabildiğimiz bir kaynaktan doğrulanamadığı için gizliliğin sona erme tarihini vermiyoruz.

F 9'un uçakları, Hava Kuvvetleri'nin savaş zamanı ve erken dönem jet uçakları öyküsünü izler. Bu öykü, 1940 yılında J 8 Gladiator çift kanatlı uçaklarla ve o yazın ilk J 9 Seversky tek kanatlı uçaklarıyla başladı. 1943 yılına kadar Fiat CR.42'ler (J 11) kullanıldı; bu tarihte F 9, ABD'nin İsveç'e silah ihracatını durdurmasının ardından aceleyle tasarlanan İsveç yapımı FFVS J 22'yi teslim aldı; F 9'a üretim teslimatları Ekim 1943'te başladı.

1946'da filo, fırlatma koltuğu bulunan ilk operasyonel uçaklardan biri olan çift kuyruklu itici pervaneli Saab J 21 savaş uçağına geçti. Jet çağı, 1949'da İngiltere'den satın alınan de Havilland Vampire J 28B ile başladı. 1951'den (İngilizce Vikipedi) veya 1952'den (İsveççe Vikipedi) itibaren F 9, on yıldan fazla bir süre Saab'ın fıçı şeklindeki ok kanatlı jeti J 29 Tunnan'ı uçurdu; Eski Dağ'daki versiyon ise art yakıcılı J 29F idi.

Son tip ise Hawker Hunter Mk 50 olan J 34 idi. İsveç, 29 Haziran 1954'te 120 adet sipariş verdi ve bunları ilk olarak Stockholm'deki F 8 ve F 18 filolarına teslim etti. Bu filolar 1960'larda görev değiştirdiğinde veya J 35 Draken'i devraldığında, Hunter'lar F 9 ve F 10 filolarına geçti. Kaynaklar F 9 için 1961 veya 1962 yılını belirtiyor; dönüşüm 1 Mart 1963'te tamamlandı. Son J 34, 1969'da İsveç hizmetinden ayrıldı.

Draken hiçbir zaman F-9 uçağı olmadı. İsveççe Wikipedia'ya göre, J-35B kanat için planlanmıştı ancak teslim edilmedi. Drakenler, kanat gittikten sonra Säve'ye geldi, Nya berget'in içinde fazlalık olarak park edildi ve bugün müze sergisi olarak orada bulunuyorlar. 1961 ve 1962 yılları arasında F-9, Tunnan'daki bilgi birikimini de aktardı: Söderhamn'daki F-15 ile birlikte, Avusturya'nın satın aldığı 30 adet J-29F için 6 Temmuz 1961'den itibaren Avusturyalı pilotları ve teknisyenleri eğitti.

İsveç Soğuk Savaş ittifaklarının dışında kaldı ancak tek başına savaşmaya hazırlandı ve planlamacıları, bir saldırganın ilk saatlerde yerdeki Hava Kuvvetlerini yok etmeye çalışacağını varsaydılar. Cevabın iki yönü vardı. Birincisi, Säve'de olduğu gibi yer altına inmekti; burada kaya hangarları, bir kanadın savaş uçaklarını hava saldırılarından ve 1950'lerden itibaren nükleer silahların kıl payı ıskalamalarından korumak için tasarlanmıştı.

Diğer yarısı ise dağıtımdı. 1950'lerde Bas 60 ve 1970'ler ile 1980'lerde Bas 90 kapsamında, sekiz ila on iki uçaktan oluşan filolar, barış zamanındaki üslerinden ayrılarak, her biri 2.000 ila 2.300 metrelik ana piste, yol şeritlerine, dağınık park alanlarına ve Bas 90 kapsamında 800 metrelik kısa pistlere sahip, 20 ila 40 kilometrekarelik savaş zamanı üslerine taşınıyordu. Askerlik hizmetini yapan yer ekipleri, uçakları açık alanda yeniden silahlandırıyordu. Program 1990'ların ortalarında durdurulduğunda yaklaşık 20 üs Bas 90 standardına ulaşmıştı.

İki fikir birbirini şekillendirdi. Kaya hangarları maliyetliydi, bu yüzden sadece birkaç üste inşa edildiler, oysa dağıtım tüm ülkeye yayılabilirdi. Säve, kanat kapandıktan sonra da planın içinde yerini korudu: 1968 hükümetinin görüşü, F 9'un gitmesi gerektiği ancak havaalanının savaş zamanı hava üssü (krigsflygbas) olarak kalması gerektiği yönündeydi ve hangarlar 2000 yılına kadar savaş teşkilatında kaldı.

Tarafsızlığın gizli bir yüzü vardı. 1994 yılında Gösta Gunnarsson başkanlığındaki Tarafsızlık Politikası Komisyonu, İsveç'in 1950'lerden itibaren hasar görmüş Batı bombardıman uçaklarını karşılamak için doğu kıyı pistlerini uzattığını, hava savunma merkezlerini radyo rölesiyle Danimarka ve Norveç'e bağladığını ve 1960'ların başlarında Avrupa'daki ABD Hava Kuvvetleri ile güvenli bir teleks hattı kurduğunu bildirmişti. Bunların hiçbiri F-9'un kendisi için belgelenmemiştir.

1960'ların ortalarına gelindiğinde, gelişmiş silah sistemlerinin artan maliyeti Hava Kuvvetlerini küçülmeye zorluyordu. 8 Mart 1968'de Stockholm Sarayı'nda Savunma Bakanı Sven Andersson'un sorumlu bakan olarak imzaladığı 1968:110 sayılı hükümet tasarısı, hesaplamaları ortaya koydu. 1967'de yaklaşık 'lik kesintilerden sonra, savaş uçağı filoları 'ten fazla azalacak ve Hava Kuvvetleri bir bütçe alternatifinde üç veya dört kanadı, diğerinde ise iki veya üç kanadı kapatmak zorunda kalacaktı.

F 9 da bunlardan biriydi. İsveççe Wikipedia makalesinde, hükümetin Säve'yi savaş zamanı hava üssü olarak tutarken F 9'u tasfiye etmek istediği belirtiliyor. Kanat, filoları teker teker tasfiye etti. 93. Avcı Filosu ("Ivar Gul") 30 Haziran 1967'den itibaren, 92. ("Ivar Blå") 30 Haziran 1968'den itibaren ve 91. ("Ivar Röd") 31 Aralık 1968'den itibaren insansız bırakıldı.

Kanat, 30 Haziran 1969'da saat 15:00'te görevini bıraktı. 25 Haziran'da Göteborg'daki Gustaf Adolfs torg'da düzenlenen veda töreninde Albay Ulf Cappelen-Smith, sancağı Korgeneral Norén'e devretti. 1957'den beri Mölndal'dan yönetilen kanadın hava savunma sektörü, 1 Temmuz'da F 7'ye geçti. Sadece üç yıl önce, 8 Mayıs 1966'da, yıldönümü hava gösterisine 40.000 seyirci katılmıştı.

Ordu hemen ayrılmadı. Donanmanın 2. Helikopter Filosu (2. helikopterdivisionen), Torslanda'dan kanat bölgesinin bir kısmına taşındı ve 30 yılı aşkın bir süre boyunca Säve'den Hkp 4 Vertol 107 ağır helikopterlerini denizaltı karşıtı ve kurtarma görevlerinde kullandı. 2004 savunma kararı helikopter üslerinin sayısını azalttı; Silahlı Kuvvetler nihayet eski kanat bölgesini terk etti ve Aeroseum, "Säve'deki 30 yılı aşkın bir dönemin" sonunu 28 Nisan 2006 olarak tarihlendiriyor.

Havaalanının batı kısmı 1976'dan itibaren sivil havaalanı haline geldi. 2001'den itibaren Göteborg Şehir Havaalanı olarak Ryanair üssü olarak hizmet verdi ve 2013 yılında 863.140 yolcuya ulaşarak zirve yaptı, ancak ağır uçakların pistte yarattığı hasar nedeniyle 18 Ocak 2015'te tarifeli uçuşlar sona erdi. İşletmeci, Säve'nin 1 Ocak 2026'da genel havacılığa kapatılacağını, sadece kurtarma, ambulans ve polis helikopterlerinin kullanılabileceğini ve pistin AIP'ye göre 1.085 metre uzunluğunda olduğunu belirtiyor.

Nya Berget, Göteborg şehir mülkiyet dairesine ait uygulamalı bir havacılık müzesi olan Aeroseum olarak yeni bir hayata kavuştu. Planı 1999 yılında çizilen müze, 1 Ocak 2008'den beri İsveç Ulusal Askeri Tarih Müzeleri bünyesindeki İsveç Askeri Tarih Mirası ağına aittir. Ziyaretçiler, Draken, Viggen, eğitim uçakları ve Alouette II'den Super Puma'ya kadar çeşitli helikopterleri görebilirler. Eski mürettebat, müze içinde 2. Helikopter Filosunu yeniden canlandırdı ve 2018'de Hkp 4 "Y70" helikopteri tekrar uçtu.