Aynı kokpitteki rakipler

1977'de İtalyan Hava Kuvvetleri, yakın hava desteğinde kullanılan eski Fiat G.91'lerin ve keşif görevlerindeki RF-104G Starfighter'ların yerini alacak 187 yeni taarruz uçağı istedi. Aeritalia ve Aermacchi yıllardır bu tür bir uçağın taslaklarını hazırlıyorlardı; Aermacchi'nin MB-340 çalışması, Aeritalia'nın ise Model 3-20'si vardı. Sipariş için rekabet etmek yerine, iki rakip Nisan 1978'de anlaşmaya vardılar. birlikte bir uçak inşa edelim. O yılın Ekim ayında hava kuvvetleri, bazı alternatiflerden daha eski ve ağır olan ancak güvenilir, ucuz ve en önemlisi Amerikan motorlarında görülen ihracat kısıtlamalarından muaf olan Rolls-Royce Spey turbofan motorunu seçti.

Brezilya katılıyor, iş bölümü yapılıyor

Brezilya, 1980 yılında kendi hava kuvvetlerinin kullandığı Aermacchi MB-326'ların yerine geçecek uçaklar üretmek istediğini açıkladı. Temmuz 1981'de iki hükümet ortak gereksinimler konusunda anlaştı, Embraer katıldı ve uçağı geliştirmek, üretmek ve satmak için AMX International kuruldu. İş bölümü oldukça katıydı: Aeritalia, gövdenin orta kısmı ve kuyruk yüzeyleri de dahil olmak üzere her bir gövdenin ,5'ini; Aermacchi ,8'ini (ön gövde ve kuyruk konisi); Embraer ise ,7'sini (kanatlar, hava girişleri, pilonlar ve yakıt depoları) üretti. Hiçbir parça iki yerde üretilmedi.. Planlanan siparişler İtalya için 187, Brezilya için ise 100 uçaktı.

Kötü bir başlangıç

Yedi adet uçan prototip üretildi; üçü Aeritalia, ikisi Aermacchi ve ikisi Embraer tarafından. İtalya'da monte edilen ilk prototip 15 Mayıs 1984'te uçuş yaptı ve daha sonra kayboldu. sadece beşinci uçuşu, Pilotunun ölümüne neden olan bir kaza yaşandı. Bundan sonra testler sorunsuz geçti; Brezilya'da monte edilen ilk prototip 16 Ekim 1985'te, ilk seri üretim uçağı ise 11 Mayıs 1988'de uçtu ve İtalya'ya teslimatlar o yıl, Brezilya'ya ise 1989'da başladı. Motor sorunları daha sonra ortaya çıktı: İtalyan bir AMX uçağının motor arızası nedeniyle düşmesinin ardından her iki filo da Şubat-Mayıs 1992 tarihleri arasında ve tekrar Ocak-Mart 1996 tarihleri arasında yere indirildi.

İki hava kuvveti, iki farklı jet

İki hava kuvveti oldukça farklı uçaklara sahip oldu. İtalya'nın AMX'leri, Libya'nın sıcak çöl rüzgarı Ghibli'nin adını taşıyordu ve NATO aviyonik sistemleri, havada yakıt ikmal probu ve M61 Vulcan topu taşıyordu. Amerika Birleşik Devletleri M61'i Brezilya'ya satmayı reddettiği için, Brezilya'nın A-1'leri bunun yerine iki adet 30 mm DEFA revolver topu taşıyordu ve genellikle keşif kamerası paletleriyle uçuyordu. Üretim, son uçağın 1999'da monte edilmesiyle sona erdi: İtalya için 136, Brezilya için 94 adet., Toplam 230, Planlanan 287 adetin çok altında kaldı. Venezuela'nın 1999'da sekiz adet AMX-ATA iki kişilik uçak siparişi, ABD Kongresi'nin Amerikan parçaları nedeniyle satışı veto etmesiyle iptal edildi.

Otuz beş yıllık savaş çalışması

AMX, kasıtlı olarak ses altı hızda ve gösterişsiz bir uçaktı ve otuz yıl boyunca savaşta görev yaptı. İtalyan AMX'leri 1995'ten itibaren Bosna üzerinde uçtu, 1999'da Kosova'ya İsrail güdümlü Mk 82 bombaları attı ve Kasım 2009'dan itibaren Afganistan'da keşif uçuşları yaparak 2010 sonuna kadar 700'den fazla muharebe görevi gerçekleştirdi. 2011'de Libya'daki hedefleri Paveway ve JDAM silahlarıyla bombaladılar. Embraer, 2007'den itibaren 53 Brezilya uçağını A-1M standardına yükseltti. İtalya, kendi AMX'lerini elinde tuttu. 5 Nisan 2024'te İstrana'da emeklilik töreni; Brezilya, o yıl filosunda 24 adet Gripen uçağı kalmışken, bunları Gripen'lerle değiştirmeyi planlıyordu.

Fabrikalar

• Aeritalia (Alenia) · İtalya — Orta gövde, dengeleyiciler ve dümenler
• Aermacchi · İtalya — Ön gövde ve kuyruk konisi
• Embraer • São José dos Campos, Brezilya — Kanatlar, hava girişleri, pilonlar ve yakıt depoları