IAR
Romanya'nın uçak fabrikası, Ploiești baskıncılarını karşılayan IAR 80 savaş uçağını üretti, Sovyetler tarafından traktör fabrikasına dönüştürüldü ve 1968'de dünyanın yarısı için Puma uçakları üretmek üzere geri döndü.
IAR: Adını duyuran şirket ve uçağı
Fransız-Romanyalı bir kişi Brașov'da çalışıyor.
Romanya, yabancı fabrikalara bağımlı olmayan bir hava kuvveti istiyordu. Bu nedenle, 1 Kasım 1925'te hükümet, Fransız firmaları Blériot-SPAD ve Lorraine-Dietrich ile Arad'daki Astra fabrikasıyla birlikte Transilvanya'daki Brașov'da Industria Aeronautică Română'yı (IAR) kurdu. Lisanslı olarak üretilen Morane-Saulnier ve Potez tipleriyle başlayarak hem gövde hem de motor üretti. IAR adını taşıyan ilk uçak, Elie Carafoli tarafından tasarlanan IAR CV 11 avcı uçağı, 1930'da uçtu ve 1935'te bir IAR 16, 11.631 metre ile Romanya irtifa rekorunu kırdı. 1938'e gelindiğinde devlet, Fransız ve IAR tamamen Romanyalıydı..
IAR 80 ve Kurtarıcılar
Romanya metal uçak talep ettiğinde, yalnızca Polonya'nın PZL şirketi bu bilgi birikimini satmaya razı oldu ve IAR, 1936'dan itibaren 95 adet PZL P.11f avcı uçağı ve ardından P.24'ü lisans altında üretti. Bu deneyimden yola çıkarak Ion Grosu'nun ekibi, ilk uçuşunu 12 Nisan 1939'da gerçekleştiren ve Hurricane ve erken dönem Bf 109 ile karşılaştırılabilir olarak değerlendirilen, alçak kanatlı, tamamen metal bir avcı uçağı olan IAR 80'i üretti. Yaklaşık 450 adet üretildi. 1 Ağustos 1943'te IAR 80'ler, düşmana karşı havalandı. Tidal Wave Operasyonu'nun 178 adet B-24 Liberator uçağı Ploiești rafinerilerinin üzerinde yer alıyordu. 1942'deki zirve döneminde IAR, 7.000 kişiyi istihdam ediyordu ve günde bir uçak üretiyordu; 1927 ile 1944 yılları arasında 1.000'den fazla uçak ve 2.000 motor üretti.
Bombalandılar, sonra da traktör yapmaya zorlandılar.
16 Nisan ve 6 Mayıs 1944'teki Amerikan baskınları, fabrikanın ülke geneline dağılmasına neden oldu. Romanya'nın Ağustos 1944'te taraf değiştirmesinin ardından Sovyet birlikleri havacılık stokuna el koydu ve IAR'ı kamyon tamirine yönlendirdi. 12 Ekim 1945'te traktör üretimi için bir sözleşme imzalandı. uçak üretimini sonlandırdı; 26 Aralık 1946'da ilk Rumen traktörü olan IAR-22, eski uçak motoru tamirhanesinden çıktı. 1948'de fabrika Uzina Tractorul Brașov adını aldı ve 23 yıl sonra Romanya'nın önde gelen uçak üreticisi ortadan kayboldu.
Ghimbav'da Yeniden Doğuş: Alouette ve Puma
Uçak üretimine 1968'de, eski bir planör atölyesinin yerine Ghimbav'da yeni bir fabrika kurulmasıyla geri dönüldü; önce ICA, daha sonra ise IAR olarak faaliyet gösterdi. Fransa'dan alınan lisanslar bu fabrikayı dönüştürdü. 1971'den itibaren, yaklaşık 250 adet üretilen Alouette III modeli IAR 316B'yi üretti; 22 Ekim 1975'te ilk IAR 330 Puma uçtu ve yaklaşık 167 adet daha üretildi, bunların yaklaşık üçte biri Pakistan, BAE, Sudan ve Fildişi Sahili gibi müşterilere ihraç edildi. IAR, Elbit ile birlikte daha sonra 24 adet IAR 330 SOCAT tanksavar Puma üretti. 1968'den beri 360'tan fazla helikopter, 800'den fazla planör ve motorlu planör ve yaklaşık 136 hafif uçak üretti.
Bell çekiliyor, Airbus devreye giriyor
1990'ların sonlarında Bell, AH-1RO Dracula saldırı helikopterini yerel olarak üretme planıyla bağlantılı olarak IAR'ın yüzde 70'ini satın alma konusunda prensipte anlaştı; ancak Kasım 1999'da Bell bu plandan vazgeçti. Bunun yerine IAR, Avrupa helikopter üreticisiyle birlikte yüzde 49 hisseye sahip Eurocopter Romania'yı kurdu ve IAR'ın kendisini özelleştirme girişimleri 2007 ve 2008 yıllarında başarısız oldu. Şirket büyük ölçüde devlet mülkiyetinde kalmaya devam ediyor ve yaklaşık 1200 uzmanıyla helikopterlerin bakım, revizyon ve yükseltme işlerine odaklanıyor. Komşusu, şimdiki adıyla Airbus Helicopters Romania, 2015 yılında Ghimbav'da H215M Super Puma üretmek için 52 milyon avroluk bir plan açıkladı.
IAR rakamlarla
Şirket
- Kısacası
- 1925 yılında kuruldu.
- 1 Kasım 1925'te Fransız ortaklar ve Romanya devleti ile Brașov'da kuruldu.
- 1 Eylül 1938'den itibaren tamamen devlet mülkiyetindedir.
- 1945-1948 yılları arasında traktör üretimine geçildi.
- Ghimbav'da uçak çalışmaları 1968'de yeniden başladı.
Üretme
- En çok bilinen yönü
- IAR 80, IAR 330 Puma
- 1927-1944 yılları arasında 1.000'den fazla uçak ve 2.000'den fazla motor üretildi.
- IAR 80/81: yaklaşık 450
- IAR 316B Alouette III: yaklaşık 250
- IAR 330 Puma: yaklaşık 167
- 1968'den beri: 360'tan fazla helikopter
Bugün
- Şimdi
- Devlet mülkiyetindeki bakım, onarım ve iyileştirmeler
- 170 mühendis de dahil olmak üzere yaklaşık 1200 uzman.
- Airbus Helicopters Romania'ya (eski adıyla Eurocopter Romania) ait 49% numaralı helikopter.
- Hisseler IARV sembolü altında işlem görmektedir.
IAR 93 ve IAR 99 jetleri IAR önekini taşır ancak Avioane Craiova tarafından inşa edilmiştir.
Sayılar
- İnşa edilen uçaklar
- 1.000'den fazla, artı 2.000 motor1927–1944
- Çalışanlar
- 7.000, günde bir uçak1942
- 1968'den beri üretilen helikopterler
- 360'tan fazla (Romanya kaynaklarına göre 368)
- 1968'den beri planörler ve motorlu planörler.
- 820–830
- Çalışanlar
- yaklaşık 1.200
- Gelir (IAR Ghimbav)
- 203,7 milyon RON (55,4 milyon EUR)2008
IAR'ın tüm önemli uçakları
Fotoğraflar: David Holt / Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0); Wijk bij Duurstede, Hollanda / Wikimedia Commons'tan (CC0) Jim van de Burgt; ABD Hava Kuvvetleri / Wikimedia Commons (Kamu malı)
| Uçak | Rol | İlk uçuş | İnşa edildi | Durum | Not |
|---|---|---|---|---|---|
| IAR CV 11 | Savaş uçağı prototipi | 1930 | Emekli | IAR adını taşıyan ilk uçak; Elie Carafoli tarafından tasarlandı. | |
| IAR 14 | Eğitmen | Emekli | |||
| IAR 16 | Savaş uçağı prototipi | Emekli | Romanya'nın en yüksek irtifa rekoru, 11.631 m, 1935. | ||
| PZL P.11f (lisans) | Savaşçı | 95 | Emekli | ||
| IAR 27 | İleri düzey eğitmen | Emekli | |||
| IAR 39 | Keşif ve hafif bombardıman uçağı | Emekli | |||
| IAR 80 ve IAR 81 | Savaş uçağı ve savaş bombardıman uçağı | 1939 | yaklaşık 450 | Emekli | 1943-1944 Ploiești baskınlarında savaştı |
| IAR 316B Alouette III | Hafif helikopter (lisans) | yaklaşık 250 | Hizmette | Romanya ordusu için 125 | |
| IAR 330 Puma | Orta boy nakliye helikopteri (lisans) | 1975 | yaklaşık 167 | Hizmette | Elbit'li 24 adet SOCAT tanksavar versiyonu dahil. |
| Kamov Ka-126 | Hafif hizmet helikopteri | Emekli | Sovyet-Romanya programı; sadece birkaç tanesi inşa edildi. |
Dünya hava kuvvetlerindeki IAR uçakları
Savaş düzeninde yer alan 6 hava kuvveti IAR tipi uçakları kullanıyor veya kullanmıştır. Bunlardan 5'inin bir tanesi hala hizmette.
| Hava kuvvetleri | Hizmette | Eskiden uçuruluyordu |
|---|---|---|
| Romanya Hava Kuvvetleri | IAR 330 Puma (IAR 330L, IAR 330 SOCAT, IAR 330 M), IAR 316B Alouette III | IAR 80 ve IAR 81, Messerschmitt Bf 109E ve IAR yapımı Bf 109G, Savoia-Marchetti SM.79 ve IAR yapımı JRS-79B, IAR 37, IAR 38 ve IAR 39 |
| Kenya Hava Kuvvetleri | Aerospatiale SA 330 Puma / IAR 330 | |
| Lübnan Hava Kuvvetleri | IAR 330SM Puma | Aerospatiale SA 330 / IAR 330L Puma |
| Pakistan Kara Kuvvetleri Havacılık Kolordu | Aérospatiale SA 330 Puma ve IAR 330 | |
| Sudan Hava Kuvvetleri | IAR 330L Puma, MBB Bo 105, Mil Mi-2, Bell 205 ve Bell 212 | |
| Gine Hava Kuvvetleri | IAR-316 Alouette III |
IAR nerede kuruldu, kim yönetti, neler başardı?
Fabrikalar
- Braşov'daki çalışmalar • Braşov, Transilvanya — Orijinal uçak gövdesi ve motor fabrikası 1925–1945; 1944'te bombalandı, ardından traktör fabrikası oldu.
- Ghimbav'ın çalışmaları · Ghimbav, Brașov-Ghimbav havaalanının yanında - 1968'de yeniden kuruldu; helikopter üretimi ve revizyonu
İnsanlar
- Elie Carafoli • Havacılık mühendisi — IAR CV 11'i tasarladı
- İyon Grosu • Tasarım ekibi lideri — IAR 80 tasarımına liderlik etti.
Rekorlar ve ilkler
- IAR 16: Romanya'nın 1935'te kırdığı 11.631 m'lik irtifa rekoru.
- 1945 yılına kadar IAR'da üretilen 21 uçak tipinden 15'i kendi tasarımıydı.
IAR, yıl yıl
IAR, Brașov'da kuruldu.
IAR tarafından tasarlanan ilk uçak olan CV 11 uçtu.
PZL P.11f lisans üretimi başlıyor
Tamamen devlet mülkiyetine geçer.
IAR 80'in ilk uçuşu
IAR 80'ler Ploiești'ye Gelgit Dalgası Operasyonu baskınını durdurdu
ABD'nin Braşov tesislerine yönelik ilk bombardımanı
Traktör sözleşmesi uçak üretimini sonlandırıyor
Uzina Tractorul Brașov Oldu
Ghimbav'da uçak üretimi ICA adı altında yeniden başlatıldı.
IAR 316B Alouette III üretimi başlıyor
İlk IAR 330 Puma uçuşu
Bell, IAR'ı satın alma planlarından vazgeçti.
Eurocopter Romanya ortak girişimi kuruldu.
Airbus Helicopters, Ghimbav'da H215M üretim tesisi kuracağını duyurdu.
İnsanların IAR hakkında sorduğu her şey
IAR ne anlama geliyor?
IAR 80 iyi bir savaş uçağı mıydı?
IAR 99 ve IAR 93'ü kim geliştirdi?
IAR 330 Puma uçaklarından kaç tane üretildi?
IAR hâlâ helikopter üretiyor mu?
IAR çevresinde
Her bilgi kontrol edildi.
- Industria Aeronautică Română, Wikipedia
- Industria Aeronautică Română, Wikipedia (Rumence)
- IAR Ghimbav, Wikipedia (Rumence)
- IAR 80, Vikipedi
- IAR 316, Vikipedi
- IAR 330, Vikipedi
Doğrulama tarihi: 2026-10-03.